{"id":678,"date":"2015-06-12T05:23:48","date_gmt":"2015-06-12T03:23:48","guid":{"rendered":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?p=678"},"modified":"2015-06-12T08:36:29","modified_gmt":"2015-06-12T06:36:29","slug":"piotr-golinski-na-tropie-biografii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/","title":{"rendered":"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii"},"content":{"rendered":"<h3>Nie ma biografii doskona\u0142ej, takiej, kt\u00f3ra podawa\u0142aby \u201eprawd\u0119&#8221; obiektywn\u0105 i niedyskutowaln\u0105.<\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_450\" style=\"width: 224px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick.jpg\" rel=\"lightbox[678]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-450\" class=\"wp-image-450 size-medium\" title=\"Dariusz Muszer: Lummick\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg\" alt=\"Lummick\" width=\"214\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg 214w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-142x200.jpg 142w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick.jpg 484w\" sizes=\"auto, (max-width: 214px) 100vw, 214px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-450\" class=\"wp-caption-text\">Dariusz Muszer: Lummick (wydanie papierowe)<\/p><\/div>\n<p>Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce moja recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni); powie\u015b\u0107 bowiem powsta\u0142a jeszcze w 1995 roku. Mam jednak dobre usprawiedliwienie: Lummick ukaza\u0142 si\u0119 w ksi\u0119garniach dopiero przed rokiem, a od czasu jego napisania wydano kilka innych, p\u00f3\u017aniejszych dzie\u0142 autora, mi\u0119dzy innymi <em><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/proza\/ludziojad\/\">Ludziojada<\/a><\/em>, <em><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/proza\/niebieski\/\">Niebieskiego<\/a><\/em> i <em><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/proza\/wolnosc-pachnie-wanilia\/\">Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105<\/a><\/em>. Ta ostatnia jest o tyle istotna, i\u017c pokazuje dalsze losy jednego z bohater\u00f3w Lummicka. Nie b\u0119d\u0119 jednak robi\u0142 cz\u0119stych wycieczek w stron\u0119 innych powie\u015bci Muszera, poniewa\u017c chc\u0119 spojrze\u0107 na ten pseudoprequel (chocia\u017c stosowniej by\u0142oby m\u00f3wi\u0107 o \u201esequelowo\u015bci&#8221; <em>Wolno\u015bci pachn\u0105cej wanili\u0105<\/em>) jak na powie\u015b\u0107 zamkni\u0119t\u0105. Zreszt\u0105, struktura kompozycyjno-fabularna na takie uj\u0119cie pozwala.<\/p>\n<p>Muszer od lat mieszka w Hanowerze, jest pisarzem dwuj\u0119zycznym. Ten fakt nie pozostaje bez znaczenia, gdy\u017c <em>Lummick<\/em> obfituje w ciekawe nawi\u0105zania do polsko-niemieckiej obyczajowo\u015bci. Muszer demaskuje i dekonstruuje stereotypy, robi to z wyczuciem, zabawnie i do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105co. Ksi\u0105\u017cka zawiera ciekawe postscriptum <a href=\"http:\/\/www.uwm.edu.pl\/germanistyka\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=54&amp;catid=4&amp;Itemid=133\">Aliny Kuzborskiej<\/a>, kt\u00f3re przybli\u017ca czytelnikom idee i cele serii wydawniczej \u201eRe-migracje&#8221;. Na kilku stronach autorka porusza kwestie oswajania przestrzeni i pracy nad to\u017csamo\u015bci\u0105, wskazuje na ekspansj\u0119 tych temat\u00f3w w nowej literaturze. W owym do datku znajdziemy nadto kilka s\u0142\u00f3w o \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci (tak\u017ce translatorskiej) Dariusza Muszera, a na zamkni\u0119cie &#8211; dwa akapity po\u015bwi\u0119cone samemu Lummickowi.<\/p>\n<p>Powie\u015b\u0107 grawituje w stron\u0119 para-detektywistyczn\u0105. G\u0142\u00f3wnym \u201esprawc\u0105 zamieszania&#8221; okazuje si\u0119 tajemniczy pisarz Stefan Lummick, kt\u00f3rego \u015blad\u00f3w, na zlecenie czo\u0142owego pisarza m\u0142odego pokolenia i towarzysza przyg\u00f3d o inicja\u0142ach K.K., szuka nasz narrator (nie tyle detektyw sensu stricto, ile archeolog-ghostwriter), polski emigrant mieszkaj\u0105cy w Hanowerze. Muszer stwarza pozorn\u0105 sugesti\u0119, \u017ce Lummicka mo\u017cna odczyta\u0107 za pomoc\u0105 klucza autobiograficznego, np. jedna z ksi\u0105\u017cek Stefana Lummicka nosi tytu\u0142 Niebieski, czyli taki sam jak powie\u015b\u0107 Dariusza Muszera. Do tego wi\u0119kszo\u015b\u0107 akcji Lummicka toczy si\u0119 w Rzepinie, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cony jest w pobli\u017cu G\u00f3rzycy, a wi\u0119c rodzinnego miasta Muszera. Czy jednak na pewno mo\u017cna tu uzna\u0107 za w\u0105tki autobiograficzne? Chyba nie do ko\u0144ca, s\u0105 to zaledwie autobiograficzne kwanty. Odwo\u0142ania te bowiem nie s\u0142u\u017c\u0105 niczemu innemu jak grze z czytelnikiem, gdy\u017c, jak mniemam, te drobne elementy nie tyle pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 kryptono\u015bnik\u00f3w \u017cyciorysu samego Muszera, ile po prostu s\u0105 punktem dowcipnego \u201ezaczepienia&#8221;, lekkiego cmokni\u0119cia autora w stron\u0119 lustra. Podobie\u0144stwa ko\u0144cz\u0105 si\u0119 na tym, i\u017c Muszer, podobnie jak Stefan Lummick, wyemigrowa\u0142 na Zach\u00f3d. My\u015bl\u0119, \u017ce m\u00f3wienie o autotekstualnym charakterze tych lekturowych smaczk\u00f3w, \u201eekwiwalentyzuj\u0105cych&#8221; Lummicka poprzez alterego Muszera, by\u0142oby nadinterpretacj\u0105.<\/p>\n<div id=\"attachment_453\" style=\"width: 221px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-e-book.jpg\" rel=\"lightbox[678]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-453\" class=\"wp-image-453 size-medium\" title=\"Dariusz Muszer: Lummick e-book\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-e-book-211x300.jpg\" alt=\"Lummick\" width=\"211\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-e-book-211x300.jpg 211w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-e-book-141x200.jpg 141w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-e-book.jpg 704w\" sizes=\"auto, (max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-453\" class=\"wp-caption-text\"><a href=\"http:\/\/www.amazon.de\/Dariusz-Muszer\/e\/B001JOSGFM\/ref=ntt_athr_dp_pel_1\">Dariusz Muszer: Lummick (e-book)<\/a><\/p><\/div>\n<p>Ale ad rem. Po co szuka\u0107 Lummicka, dlaczego zale\u017cy na tym K.K. i czemu potrzebuje on pomocy ze strony bohatera-narratora? Po kolei. Stefan Lummick, chocia\u017c pochodzi z Polski, wydaje swoje ksi\u0105\u017cki na rynku niemieckim (zastrzeg\u0142 u wydawcy, \u017ce jego dzie\u0142a mog\u0105 by\u0107 t\u0142umaczone na wszystkie j\u0119zyki \u015bwiata z wyj\u0105tkiem polskiego), jego powie\u015bci ciesz\u0105 si\u0119 uznaniem i niejednokrotnie wskakuj\u0105 na listy bestseller\u00f3w. Pomimo poklasku niewiele o nim wiadomo, jego \u017cyciorysy s\u0105 pe\u0142ne nie\u015bcis\u0142o\u015bci, sprzeczno\u015bci i b\u0142\u0119d\u00f3w (to jest: niewiele o nim wiedz\u0105 znawcy, bo przeci\u0119tny czytelnik mo\u017ce uzna\u0107 za prawd\u0119 farmazony podane w istniej\u0105cych biografiach). Lummick nigdy nie wyst\u0119puje publicznie, nie udziela wywiad\u00f3w, jedynie co jaki\u015b czas na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 jego kolejne powie\u015bci; funkcjonuje jako ceniony autor widmo. K.K. pragnie \u201eodkopa\u0107 jego biografi\u0119&#8221; z dw\u00f3ch wzgl\u0119d\u00f3w. Po pierwsze, jest mi\u0142o\u015bnikiem jego ksi\u0105\u017cek i intryguje go posta\u0107 autora, o kt\u00f3rym wszyscy m\u00f3wi\u0105, a kt\u00f3rego nikt nie widzia\u0142. Po drugie, sam jest pisarzem, a ewentualna publikacja biografii wzmocni\u0142aby jego pozycji. Na pomocnika wybra\u0142 bohatera-narratora, poniewa\u017c ten ju\u017c zbiera\u0142 materia\u0142y o Lummicku, a ponadto doskonale zna, w odr\u00f3\u017cnieniu od K.K. (co p\u00f3\u017aniej nie oka\u017ce si\u0119 prawd\u0105), j\u0119zyk polski. Tymczasem tropy prowadz\u0105 w\u0142a\u015bnie do Polski.<\/p>\n<p>W trakcie przygotowa\u0144 do wyjazdu narrator dzwoni do wydawcy ksi\u0105\u017cek Lummicka &#8211; Friedera Mauza &#8211; i dowiaduje si\u0119, \u017ce autor od ponad pi\u0119ciu lat nie da\u0142 znaku \u017cycia. Nie by\u0142oby w tym nic zaskakuj\u0105cego, gdyby nie fakt, \u017ce dot\u0105d regularnie, mniej wi\u0119cej co dwa lata, przesy\u0142a\u0142 do redakcji nowe utwory. Mauz nie wyklucza, \u017ce by\u0107 mo\u017ce Stefan Lummick przesta\u0142 pisa\u0107 na dobre albo, co gorsza, mo\u017ce nawet nie \u017cyje.<br \/>\nPoszukiwania czas zacz\u0105\u0107. Wiadomo, \u017ce w Polsce, ale gdzie? Nagle bohater-narrator doznaje ol\u015bnienia, i\u017c jedyn\u0105 miejscowo\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej kto\u015b mo\u017ce b\u0119dzie wiedzia\u0142 cokolwiek o Stefanie Lummicku, jest Rzepin. Rozszyfrowa\u0142 t\u0119 zagadk\u0119 bardzo szybko, tytu\u0142 jednej z powie\u015bci Lummicka brzmi Kochankowie z Nepper. Nepper skojarzy\u0142 mu si\u0119 z Reppen, st\u0105d ju\u017c niedaleka droga do Rzepina. Abstrahuj\u0105c od <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rzepin\">Rzepina<\/a>, bo tutaj akurat narrator pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 logicznolingwistyczn\u0105 kombinatoryk\u0105, trzeba przyzna\u0107, i\u017c takich ol\u015bnie\u0144 i chwyt\u00f3w w stylu deus ex machina znajdziemy w Lummicku znacznie wi\u0119cej. I cho\u0107 niekt\u00f3re z nich wygl\u0105daj\u0105 bardzo oryginalnie, to zdaje si\u0119, \u017ce autor si\u0119ga po nie zbyt cz\u0119sto. Mnie przynajmniej ich nadmiar w pewnym momencie zacz\u0105\u0142 dokucza\u0107. Wszystko dlatego, \u017ce do tych swoistych zwrot\u00f3w akcji dochodzi zwykle nie na drodze dedukcji, lecz w wyniku \u201ewywr\u00f3cenia zdarze\u0144&#8221;, zwrotu o sto osiemdziesi\u0105t stopni. A poniewa\u017c taka zasada z czasem okazuje si\u0119 regu\u0142\u0105, to kolejne elementy uk\u0142adanki, si\u0142\u0105 rzeczy, wydaj\u0105 si\u0119 przewidywalne i przestaj\u0105 zaskakiwa\u0107. Jak na z\u0142o\u015b\u0107, autor nie mo\u017ce si\u0119 powstrzyma\u0107 i ju\u017c do ko\u0144ca pr\u00f3buje nas nabra\u0107 przy pomocy tego samego chwytu.<\/p>\n<p>Moje narzekania nie powinny jednak przes\u0142ania\u0107 tego, co warto pochwali\u0107. Lummicka bowiem czyta si\u0119 bardzo dobrze. Powie\u015b\u0107 wci\u0105ga, sporo tu fabularnych atrakcji. Najlepszym przyk\u0142adem b\u0119dzie scena w bibliotece. Poznajemy kilka r\u00f3\u017cnych wersji tego samego wydarzenia, z kt\u00f3rych ka\u017cda kolejno zap\u0119tla si\u0119, a w rezultacie w por\u00f3wnaniu z czytan\u0105 histori\u0105 nawet sam w\u0119ze\u0142 gordyjski wyda\u0107 si\u0119 nam mo\u017ce bu\u0142k\u0105 z mas\u0142em (naprawd\u0119 nie pisz\u0119 w kuchni). Atmosfera g\u0119stnieje, a wszystko okazuje si\u0119 tak zawi\u0142e, \u017ce konia z rz\u0119dem temu, kto si\u0119 w tym zawczasu po\u0142apie.<\/p>\n<p>Je\u015bli na bohater\u00f3w powie\u015bci spojrze\u0107 z szerszej perspektywy, to oka\u017ce si\u0119, \u017ce niestety s\u0105 to sylwetki niezbyt wyraziste. Na dobr\u0105 spraw\u0119 \u017cadna z nich nie wysuwa si\u0119 na pierwszy plan. Cho\u0107 akcja jest opisywana z pozycji pierwszoosobowej, narrator raczej dzia\u0142a, nie zawsze zdradzaj\u0105c nam przemy\u015blenia, kt\u00f3re sk\u0142oni\u0142y go do podj\u0119cia tych dzia\u0142a\u0144. Pewnie, na podstawie jego zachowania mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 jego charakterologiczny profil, niemniej, przynajmniej dla mnie, nie jest to typ bohatera-narratora, kt\u00f3remu z pe\u0142nym zaanga\u017cowaniem mo\u017cna by kibicowa\u0107 i kt\u00f3rego mo\u017cna by szczerze polubi\u0107, tak jak lubimy wielu innych bohater\u00f3w powie\u015bci detektywistycznych.<\/p>\n<p>Mo\u017cna wnosi\u0107, \u017ce Muszer celowo tak w\u0142a\u015bnie wyposa\u017cy\u0142 swoich bohater\u00f3w, nadaj\u0105c im tym samym status figur, co zreszt\u0105 dobrze wsp\u00f3\u0142gra\u0142oby z fina\u0142em powie\u015bci, kt\u00f3ry wprowadza nas w swego rodzaju zap\u0119tlone kontinuum. Biografie przeplataj\u0105 si\u0119, \u0142\u0105cz\u0105 i wykluczaj\u0105, s\u0105 prywatne i publiczne, wymy\u015blone i autentyczne, wszelako same fakty&#8230; C\u00f3\u017c, trudno rozstrzygn\u0105\u0107, czy s\u0105 obiektywne, czy subiektywne, czy mog\u0105 istnie\u0107 \u201efakty fa\u0142szywe&#8221; i \u201efakty prawdziwe&#8221;. Przypomina mi si\u0119 fragment rozmowy narratora z jednym z bohater\u00f3w ksi\u0105\u017cki \u2013 Mirkiem:<\/p>\n<blockquote><p>\u201ePrzecie\u017c dobrze wiesz, \u017ce prawda nie istnieje. Mo\u017cesz zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do niej, mo\u017cesz j\u0105 nawet pomaca\u0107, lecz pozna\u0107 nie b\u0119dziesz potrafi\u0142, nawet gdyby\u015b znalaz\u0142 si\u0119 w samym jej \u015brodku. Ty masz swoj\u0105 prawd\u0119, ja mam swoj\u0105 (&#8230;). Nasze prawdy s\u0105 r\u00f3\u017cne, niekiedy nawet wzajemnie si\u0119 wykluczaj\u0105. Z n\u0119dznych och\u0142ap\u00f3w p\u00f3\u0142prawd chcesz odtworzy\u0107 biografi\u0119 cz\u0142owieka nazywanego Stefan Lummick (&#8230;). By\u0107 mo\u017ce wszystko z czym masz do czynienia jest wyssane z palca. (&#8230;) mo\u017ce w pewnym momencie dojdziesz do wniosku, \u017ce Stefan Lummick po prostu wcale nie istnia\u0142. (&#8230;) Nie by\u0142o go, wszyscy wymy\u015blili\u015bmy go sobie&#8221;.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ten cytat jest istotny, zwraca uwag\u0119 na to, \u017ce biografia zawsze jest w pewien spos\u00f3b zbiorem element\u00f3w wzgl\u0119dnych; nie ma biografii doskona\u0142ej, takiej, kt\u00f3ra podawa\u0142aby \u201eprawd\u0119&#8221; obiektywn\u0105 i niedyskutowaln\u0105. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c nie jest mo\u017cliwe, by wszyscy bior\u0105cy udzia\u0142 w powstawaniu biografii &#8211; a wi\u0119c jej podmiot (zawsze przecie\u017c sk\u0142onny do autokreacji), nast\u0119pnie rodzina, \u015bwiadkowie, autor itd. &#8211; podobnie interpretowali czy relacjonowali pewne wydarzenia. Nawet gdy m\u00f3wi\u0105 szczerze, wierz\u0105c w \u201eprawdziwo\u015b\u0107&#8221; swoich s\u0142\u00f3w, to przecie\u017c nie s\u0105 w stanie wyzby\u0107 si\u0119 wp\u0142ywu rozmaitych okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 okre\u015bla\u0107 ich relacje. Zwykle dlatego, \u017ce nawet tego wp\u0142ywu sobie nie u\u015bwiadamiaj\u0105, a przecie\u017c wystarczy stwierdzi\u0107, \u017ce taki wp\u0142yw jest, by ka\u017cdej opowie\u015bci wytkn\u0105\u0107 stronniczo\u015b\u0107 lub chocia\u017c sk\u0142onno\u015b\u0107 do podkoloryzowania. Wszystko to zreszt\u0105 brzmi i wydaje si\u0119 banalne, bo te\u017c w rzeczywisto\u015bci takie jest i pisz\u0105c to, mam tego pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, ale w\u0142a\u015bnie te bana\u0142y okre\u015blaj\u0105 status biografii. Tak\u017ce w tym przypadku funkcja autora, czy chce on tego, czy nie, sprowadza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do \u0142\u0105czenia fragment\u00f3w dyskurs\u00f3w, co z kolei oka\u017ce si\u0119 przyczynkiem do powstania nast\u0119pnych relacji. Ka\u017cdy, nawet cz\u0105stkowy autor biografii (osoba pe\u0142ni\u0105ca rol\u0119 informatora), jest ogniwem zespalaj\u0105cym, wytworem dyskursu podejmowanego przez innych autor\u00f3w. I cho\u0107 nie mo\u017cemy postawi\u0107 znaku r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi interpretacjami, nie oznacza to, \u017ce jedna z nich b\u0119dzie lepsza od drugiej, nie oznacza te\u017c, \u017ce jedna z nich b\u0119dzie zawiera\u0142a \u201ewi\u0119cej prawdy&#8221; ni\u017c pozosta\u0142e.<\/p>\n<p>Skutkiem nagromadzenia sprzecznych relacji, w pewnym momencie akcja tak bardzo si\u0119 komplikuje, \u017ce trudno rozstrzygn\u0105\u0107, czy Stefan Lummick jest (by\u0142) Stefanem, czy inn\u0105 z postaci powie\u015bci Romanem Zermusem. A mo\u017ce w og\u00f3le nie istnia\u0142 albo te\u017c chodzi\u0142o o kogo\u015b zupe\u0142nie innego? A je\u017celi Lummick nie \u017cyje, to czy sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce zmar\u0142 na skutek choroby, pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, czy dlatego, \u017ce zosta\u0142 zamordowany? Ostatecznie to czytelnik musi odpowiedzie\u0107 na powie\u015bciowe zagadki.<\/p>\n<p>Opowiedziana przez Muszera historia potrafi zaciekawi\u0107 r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce autor zr\u0119cznie w ni\u0105 wplata szereg w\u0105tk\u00f3w pobocznych, kt\u00f3re \u0142adnie wkomponowuj\u0105 w struktur\u0119 ca\u0142o\u015bci. Poznajemy histori\u0119 nauczycielki Teresy Nigun, bibliotekarza Mirka, znajdziemy w\u0105tek gminno-balladowy (o zwiastuj\u0105cym \u015bmier\u0107 Garbatym Jasiu), w\u0105tek mi\u0142osny (z udzia\u0142em bohatera-narratora), rozliczenie z najnowsz\u0105 polsk\u0105 histori\u0105 (kwestia wsp\u00f3\u0142pracy z SB). Zatem je\u015bli chodzi o bogactwo fabularne, nie mo\u017cna Muszerowi niczego zarzuci\u0107. Podobnie je\u015bli chodzi o sprawy j\u0119zykowe, chocia\u017c tu akurat autor nie do ko\u0144ca potrafi\u0142 zapanowa\u0107 nad rozlewno\u015bci\u0105. Jednak i te niedoskona\u0142o\u015bci chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej wyr\u00f3wnuj\u0105 bardzo udane, poetyckie fragmenty, jak chocia\u017cby urywek rozmowy narratora z Mirkiem, wcze\u015bniej przeze mnie przywo\u0142any. Je\u017celi za\u015b wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce mamy do czynienia z proz\u0105 o detektywistycznym zaci\u0119ciu, to tym bardziej trzeba autorowi zapisa\u0107 na plus, \u017ce \u0142amie on pewne schematy gatunku, gdy\u017c rola detektywa implikuje do\u015b\u0107 ci\u0119\u017ckostrawny, wydumany idiolekt. U Muszera tego akurat nie ma, dzi\u0119ki czemu, pod\u0105\u017caj\u0105c tropem bohatera-narratora, nie musimy przyspiesza\u0107 tempa, by dotrzyma\u0107 mu kroku.<\/p>\n<p>Lummick to ciekawa i sprawnie napisana powie\u015b\u0107, kt\u00f3ra sprawia du\u017c\u0105 przyjemno\u015b\u0107 lekturow\u0105, nawet je\u015bli nie ma powod\u00f3w, by do niej wraca\u0107. A to, \u017ce utw\u00f3r zosta\u0142 napisany dobre pi\u0119tna\u015bcie lat temu, c\u00f3\u017c&#8230; Zazwyczaj debiuty nie dor\u00f3wnuj\u0105 nast\u0119pnym pozycjom w dorobku, jednak w wypadku Muszera, abstrahuj\u0105c od poetyckiej tw\u00f3rczo\u015bci autora, okaza\u0142o si\u0119 inaczej.<\/p>\n<p>FA-art, 1-2 (79-80) 2010<br \/>\n\u00a9 Piotr Goli\u0144ski<\/p>\n<p>Dariusz Muszer: Lummick. Wydawnictwo Borussia. Seria Re-migracje. Olsztyn 2009.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie ma biografii doskona\u0142ej, takiej, kt\u00f3ra podawa\u0142aby \u201eprawd\u0119&#8221; obiektywn\u0105 i niedyskutowaln\u0105. &nbsp; Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce moja recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni); powie\u015b\u0107 bowiem powsta\u0142a jeszcze w 1995 roku. Mam jednak dobre usprawiedliwienie: Lummick ukaza\u0142 si\u0119 w ksi\u0119garniach dopiero przed rokiem, a od czasu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118,9],"tags":[129,127,120,128,114,121],"class_list":["post-678","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lummick","category-recenzja","tag-alina-kuzborska","tag-fa-art","tag-lummick","tag-piotr-golinski","tag-rzepin","tag-wydawnictwo-borussia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii - Dariusz Muszer<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Piotr Goli\u0144ski: Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni)\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii - Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Piotr Goli\u0144ski: Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni)\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-06-12T03:23:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-06-12T06:36:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kama Dogo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kama Dogo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kama Dogo\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211\"},\"headline\":\"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii\",\"datePublished\":\"2015-06-12T03:23:48+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-12T06:36:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\"},\"wordCount\":2046,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg\",\"keywords\":[\"Alina Kuzborska\",\"FA-art\",\"Lummick\",\"Piotr Goli\u0144ski\",\"Rzepin\",\"Wydawnictwo Borussia\"],\"articleSection\":[\"Lummick\",\"Recenzja\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\",\"name\":\"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii - Dariusz Muszer\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg\",\"datePublished\":\"2015-06-12T03:23:48+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-12T06:36:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211\"},\"description\":\"Piotr Goli\u0144ski: Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni)\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\",\"name\":\"Dariusz Muszer\",\"description\":\"pisarz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211\",\"name\":\"Kama Dogo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kama Dogo\"},\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kama-dogo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii - Dariusz Muszer","description":"Piotr Goli\u0144ski: Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii - Dariusz Muszer","og_description":"Piotr Goli\u0144ski: Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni)","og_url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/","og_site_name":"Dariusz Muszer","article_published_time":"2015-06-12T03:23:48+00:00","article_modified_time":"2015-06-12T06:36:29+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Kama Dogo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kama Dogo","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/"},"author":{"name":"Kama Dogo","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211"},"headline":"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii","datePublished":"2015-06-12T03:23:48+00:00","dateModified":"2015-06-12T06:36:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/"},"wordCount":2046,"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg","keywords":["Alina Kuzborska","FA-art","Lummick","Piotr Goli\u0144ski","Rzepin","Wydawnictwo Borussia"],"articleSection":["Lummick","Recenzja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/","name":"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii - Dariusz Muszer","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg","datePublished":"2015-06-12T03:23:48+00:00","dateModified":"2015-06-12T06:36:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211"},"description":"Piotr Goli\u0144ski: Z przymru\u017ceniem oka mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce recenzja Lummicka Dariusza Muszera to troch\u0119 odgrzewany kotlet (chocia\u017c nie pisa\u0142em jej w kuchni)","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#primaryimage","url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg","contentUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/lummick-214x300.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/piotr-golinski-na-tropie-biografii\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Piotr Goli\u0144ski : Na tropie biografii"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/","name":"Dariusz Muszer","description":"pisarz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211","name":"Kama Dogo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kama Dogo"},"url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kama-dogo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/678\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}