{"id":522,"date":"2015-06-06T03:00:55","date_gmt":"2015-06-06T01:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?p=522"},"modified":"2015-06-08T18:13:06","modified_gmt":"2015-06-08T16:13:06","slug":"grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/","title":{"rendered":"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia.jpg\" rel=\"lightbox[522]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-448\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg\" alt=\"Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg 300w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-200x200.jpg 200w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u201eJestem najmniejsz\u0105 Czarn\u0105 Dziur\u0105 w zadku kosmosu. Od urodzenia po\u017ceram wszystko, co mi wpadnie w r\u0119ce, nawet samego siebie.\u201d<\/p>\n<p>Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach i mszcz\u0105cy si\u0119 za \u00f3w niefortunny fakt na ludzko\u015bci na wymy\u015blne i \u2013 dodajmy \u2013 zwykle mordercze sposoby, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 do\u015bwiadczeniem czytelniczo istotnym? Oto przybysz z kosmosu, niejaki Naletnik, po niezbyt udanym pobycie w PRL-u przedostaje si\u0119 na Zach\u00f3d, do Niemiec, gdzie wiedzie g\u0142\u00f3wnie \u017cywot bezdomnego, zmaga si\u0119 z ro\u017cnej ma\u015bci urz\u0119dasami, a na koniec zostaje oskar\u017cony o wielokrotne morderstwa.<\/p>\n<p>Po przeczytaniu powy\u017cszego streszczenia mnie samemu trudno uwierzy\u0107, \u017ce \u201eWolno\u015b\u0107 pachn\u0105ca wanili\u0105\u201d to rzecz naprawd\u0119 godna uwagi. A jednak, zw\u0142aszcza dla tych, kt\u00f3rych w\u0105trob\u0119 obci\u0105\u017ca nieprzetrawiony problem stosunk\u00f3w polsko-niemieckich, powie\u015b\u0107 Dariusza Muszery powinna sta\u0107 si\u0119 lektur\u0105 co najmniej uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105.<\/p>\n<p>\u201eWolno\u015b\u0107\u2026\u201d zosta\u0142a wydana pierwotnie po niemiecku i u naszych zachodnich s\u0105siad\u00f3w, gdzie zebra\u0142a stosowne laury, co dowodzi nade wszystko, \u017ce Germanie lekcj\u0119 samobiczowania opanowali perfekcyjnie (praktyka czyni mistrza \u2013 przez ponad p\u00f3\u0142 wieku wiele si\u0119 mo\u017cna nauczy\u0107). Muszer nie odpuszcza wprawdzie r\u00f3wnie\u017c Polakom, ale uwzi\u0105\u0142 si\u0119 specjalnie na Niemc\u00f3w. A punkt wiedzenia przyj\u0105\u0142 do tego doskona\u0142y \u2013 jego bohater, jako kosmita (a wi\u0119c si\u0142\u0105 rzeczy obcy), do tego uchod\u017aca z zapyzia\u0142ej Polski, cieszy si\u0119 (?) statusem podw\u00f3jnego emigranta. Mo\u017ce z perspektywy komfortu egzystencji nie jest to sytuacja idealna, ale za to stanowi doskona\u0142y viewpoint. Jego \u0142otrzykowska peregrynacja po teuto\u0144skich dworcach, parkach, w najlepszym razie zapuszczonych mieszkaniach zamienia si\u0119 w zapis wygna\u0144czego bytu odbitego w naprawd\u0119 kiepsko wyszlifowanym, przeto nadzwyczaj krzywym zwierciadle.<\/p>\n<p>O Niemczech m\u00f3wi si\u0119 tu na dwa sposoby \u2013 \u017ale, wzgl\u0119dnie bardzo \u017ale. \u201eW naszej pi\u0119knej krainie \u017cywych trup\u00f3w zwraca si\u0119 przecie\u017c zawsze uwag\u0119 najpierw na czysto\u015b\u0107, dopiero p\u00f3\u017aniej na cz\u0142owieka.\u201d St\u0105d te\u017c nie jest to miejsce wyj\u0105tkowo przyjazne dla \u201edebilnego s\u0142owia\u0144sko-germa\u0144sko-\u017cydowskiego\u201d podrzutka, maj\u0105cego do tego problemy z utrzymaniem czysto\u015bci osobistej. Obcy musi si\u0119 te\u017c ostro nagimnastykowa\u0107, by ustawi\u0107 si\u0119 odpowiednio w stosunku do oczekiwa\u0144 tubylc\u00f3w, cho\u0107 kiedy opanuje t\u0119 sztuk\u0119, mo\u017ce czerpa\u0107 z tego niejakiego korzy\u015bci: \u201ePo raz pierwszy na w\u0142asnej sk\u00f3rze odczu\u0142em, \u017ce nie jest wcale tak \u017ale by\u0107 w Niemczech \u017bydem. W ka\u017cdym razie tysi\u0105c razy lepiej ni\u017c zasranym Polaczkiem. Dobrze wiedzia\u0142em, co oni tutaj robi\u0105 ze z\u0142apanymi Polakami (\u2026) To nie moja brocha. Niech Polacy sami za\u0142atwiaj\u0105 swoje sprawy. Poza tym porz\u0105dny wycisk jeszcze nikomu nie zaszkodzi\u0142, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w przysz\u0142a na te ziemi\u0119 jako ch\u0142opcy do bicia dla Niemc\u00f3w. Ja w ka\u017cdym razie ju\u017c nie, ja mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie \u2013 w\u0142a\u015bnie sta\u0142em si\u0119 \u017bydem. Niech \u017cyje \u017cycie, niech \u017cyj\u0105 umarli, niech \u017cyj\u0105 zagazowani!\u201d Mn\u00f3stwo tu zreszt\u0105 cynicznego humoru w podobnym rodzaju. \u201eOd setek lat wi\u0119kszo\u015b\u0107 Europejczyk\u00f3w jest zgodna co do tego, ze powinno si\u0119 ten lud [\u017byd\u00f3w] ca\u0142kowicie wyt\u0119pi\u0107. W przesz\u0142o\u015bci podj\u0119to mn\u00f3stwo pr\u00f3b, aby \u017cyczenie to si\u0119 spe\u0142ni\u0142o. Jednak\u017ce dopiero niemieckoj\u0119zycznym plemionom (\u2026) uda\u0142o si\u0119 wreszcie odpowiednio zaplanowa\u0107 i wprowadzi\u0107 w czyn Endl\u00f6sung (\u2026) A pewnie, do czego\u015b takiego potrzebni s\u0105 wybitni specjali\u015bci!\u201d<\/p>\n<p>(Tak na marginesie \u2013 podejrzewam, \u017ce gdyby kto\u015b odwa\u017cy\u0142 si\u0119 napisa\u0107 w Polsce podobn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 o naszym stosunku imigrant\u00f3w, Ukrai\u0144c\u00f3w czy Wietnamczyk\u00f3w, zosta\u0142by najpierw z miejsca zsekowany, a nast\u0119pnie wyniesiony jako m\u0119czennik na o\u0142tarze prawdy przez GW i Krytyk\u0119 Polityczn\u0105. Tylko o warto\u015bci literackiej podobnego dzie\u0142a \u2013 jak to by\u0142o np. w przypadku Samuela Zborowskiego czy os\u0142awionego Nocnika \u2013 trudno by\u0142oby si\u0119 czego\u015b konkretnego dowiedzie\u0107\u2026)<\/p>\n<p>Nie zawsze mo\u017ce konstatacje narratora s\u0105 wybitnie oryginalne, za to brak \u00f3w rekompensuje z naddatkiem ton, w jakim s\u0105 one zwykle wyg\u0142aszane \u2013 a ten jest nieodmiennie radykalny. Bo i bohatera r\u00f3wnie pozbawionego ludzkich uczu\u0107 (czy tego, co za takie chcemy uwa\u017ca\u0107) nie jest wcale \u0142atwo w literaturze znale\u017a\u0107. Lektura powie\u015bci raz po raz zaburza nasze poczucie przyzwoito\u015bci, Muszer bowiem na 160 stronach zmusza nas do obcowania z odra\u017caj\u0105c\u0105 kreatur\u0105, za nic sobie maj\u0105c\u0105 ho\u0142ubione przez nas warto\u015bci spo\u0142eczne, tudzie\u017c \u2013 o zgrozo \u2013 moralne.<\/p>\n<p>Nie kocha na przyk\u0142ad matki; powiedzie\u0107 zreszt\u0105, \u017ce nie kocha, to nic nie powiedzie\u0107. O swej rodzicielce narrator wyra\u017ca si\u0119 bowiem w najlepszym razie per \u201ep\u0142aczliwa kobieta z potarganymi w\u0142osami i pe\u0142nymi ob\u0142\u0119du oczami\u201d, zwykle jednak odnosi si\u0119 do niej z jeszcze mniejsz\u0105 atencj\u0105, u\u017cywaj\u0105c po prostu okre\u015blenia \u201edziwka\u201d.<\/p>\n<p>Z podobnym brakiem respektu Naletnik m\u00f3wi zreszt\u0105 o \u017cyciu jako takim, nie ceni sobie w\u0142asnego (ani cudzego) istnienia tak, jak to nakazuj\u0105 nam (cho\u0107 z zupe\u0142nie innych powod\u00f3w) z jednej strony ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny, z drugiej za\u015b nasz ekstatyczny konsumpcjonizm. Narrator wyznaje na przyk\u0142ad: \u201eMoje drzewo genealogiczne zosta\u0142o zr\u0105bane. I dobrze, \u017ce si\u0119 tak sta\u0142o. Ko wie, jakich rzeczy mog\u0142yby dopu\u015bci\u0107 si\u0119 moje dzieci, gdyby dalej \u017cy\u0142y. Od trzech pokole\u0144 r\u00f3d Naletnik\u00f3w by\u0142 zb\u0119dny i przeterminowany. Nadawa\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na \u015bmietnik. Teraz pozosta\u0142em tylko jeszcze ja, ostatni Naletnik, i je\u015bli zechc\u0119, to ju\u017c jutro mog\u0119 za\u0142atwi\u0107 spraw\u0119 od r\u0119ki. I wszystko si\u0119 sko\u0144czy, raz na zawsze.\u201d Podejrzewam, \u017ce zar\u00f3wno Benedykt XVI, jak i Bill Gates mieliby problemy z zaakceptowaniem podobnego stanowiska. A i autoafirmacja \u2013 owo zast\u0119pcze wyznanie ka\u017cdego z nas &#8211; nie nale\u017cy do mocnych stron narratora: \u201eZ roku na rok stawa\u0142em si\u0119 coraz bardziej ow\u0142osiony i grubszy, a\u017c w ko\u0144cu osi\u0105gn\u0105\u0142em poziom rozwoju duchowego przeci\u0119tnego szympansa. Sta\u0142em si\u0119 wi\u0119c prawdziwym m\u0119\u017cczyzn\u0105.\u201d<\/p>\n<p>Przebijaj\u0105c si\u0119 przez \u201eWolno\u015b\u0107\u2026\u201d, cz\u0142owiek brodzi zatem po pas w bagnie nonsensu i groteski \u2013 ob\u015bmiana, spotworzona rzeczywisto\u015b\u0107 co i rusz si\u0119 rozkleja, kruszy, a zza niej wyziera czyste szale\u0144stwo, jak cho\u0107by kosmiczna agentura, u\u015bwiadamiaj\u0105ca nam przede wszystkim, jak daleko poza granice realizmu zb\u0142\u0105dzili\u015bmy. Nie ka\u017cdy, jak s\u0105dz\u0119, prze\u0142knie t\u0119 kulk\u0119 nieczysto\u015bci bez skrzywienia, obstaj\u0119 jednak przy zdaniu, \u017ce skoro zdobywamy si\u0119 niekiedy na spo\u017cywanie owoc\u00f3w morza, to i w kwestii diety literackiej warto od czasu do czasu porwa\u0107 si\u0119 na oryginalne, ostro doprawione smaki.<\/p>\n<p>\u00a9<a href=\"https:\/\/doczytania.wordpress.com\/2011\/05\/17\/czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\"> Doczytania \u2013 Krzymianowski \/ Ko\u017cuchowski<\/a> 17.05.2011<br \/>\n\u00a9<a href=\"https:\/\/doczytania.wordpress.com\/2011\/05\/17\/czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\"> Grzegorz Krzymianowski<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eJestem najmniejsz\u0105 Czarn\u0105 Dziur\u0105 w zadku kosmosu. Od urodzenia po\u017ceram wszystko, co mi wpadnie w r\u0119ce, nawet samego siebie.\u201d Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach i mszcz\u0105cy si\u0119 za \u00f3w niefortunny fakt na ludzko\u015bci na wymy\u015blne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4],"tags":[93,92,7,87],"class_list":["post-522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzja","category-wolnosc-pachnie-wanilia","tag-doczytania","tag-grzegorz-krzymianowski","tag-wolnosc-pachnie-wanilia","tag-wydawnictwo-forma"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu - Dariusz Muszer<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Grzegorz Krzymianowski: Dariusz Muszer, Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105 - Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu - Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Grzegorz Krzymianowski: Dariusz Muszer, Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105 - Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-06-06T01:00:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-06-08T16:13:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kama Dogo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kama Dogo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kama Dogo\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211\"},\"headline\":\"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu\",\"datePublished\":\"2015-06-06T01:00:55+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-08T16:13:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\"},\"wordCount\":1116,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg\",\"keywords\":[\"doczytania\",\"Grzegorz Krzymianowski\",\"Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105\",\"Wydawnictwo Forma\"],\"articleSection\":[\"Recenzja\",\"Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\",\"name\":\"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu - Dariusz Muszer\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg\",\"datePublished\":\"2015-06-06T01:00:55+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-08T16:13:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211\"},\"description\":\"Grzegorz Krzymianowski: Dariusz Muszer, Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105 - Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\",\"name\":\"Dariusz Muszer\",\"description\":\"pisarz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211\",\"name\":\"Kama Dogo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kama Dogo\"},\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kama-dogo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu - Dariusz Muszer","description":"Grzegorz Krzymianowski: Dariusz Muszer, Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105 - Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu - Dariusz Muszer","og_description":"Grzegorz Krzymianowski: Dariusz Muszer, Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105 - Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach","og_url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/","og_site_name":"Dariusz Muszer","article_published_time":"2015-06-06T01:00:55+00:00","article_modified_time":"2015-06-08T16:13:06+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Kama Dogo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kama Dogo","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/"},"author":{"name":"Kama Dogo","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211"},"headline":"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu","datePublished":"2015-06-06T01:00:55+00:00","dateModified":"2015-06-08T16:13:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/"},"wordCount":1116,"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg","keywords":["doczytania","Grzegorz Krzymianowski","Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105","Wydawnictwo Forma"],"articleSection":["Recenzja","Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/","name":"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu - Dariusz Muszer","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg","datePublished":"2015-06-06T01:00:55+00:00","dateModified":"2015-06-08T16:13:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211"},"description":"Grzegorz Krzymianowski: Dariusz Muszer, Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105 - Czy potraficie sobie Pa\u0144stwo wyobrazi\u0107, \u017ce lektura powie\u015bci, kt\u00f3rej bohaterem i narratorem jest \u201ekosmiczny kameleon\u201d, reinkarnuj\u0105cy si\u0119 (przez pomy\u0142k\u0119 zreszt\u0105) w 1958 roku na \u0141u\u017cycach","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#primaryimage","url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg","contentUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/wolnosc-pachnie-wanilia-300x300.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/grzegorz-krzymianowski-czarna-dziura-w-zadku-kosmosu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Grzegorz Krzymianowski: Czarna dziura w zadku kosmosu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/","name":"Dariusz Muszer","description":"pisarz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/cb3e5073c78ce8e49b03deed04e45211","name":"Kama Dogo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/16c67aaddea682dc94a63eb3eb7791e38f5f6b75f4daa10cc7ccbe7d141a5472?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kama Dogo"},"url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kama-dogo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}