{"id":150,"date":"2015-06-02T10:47:36","date_gmt":"2015-06-02T08:47:36","guid":{"rendered":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?p=150"},"modified":"2015-06-08T10:27:52","modified_gmt":"2015-06-08T08:27:52","slug":"krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/","title":{"rendered":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce"},"content":{"rendered":"<p>Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego w\u0142a\u015bciciela. Mieszkaj\u0105cy od kilkunastu lat w Niemczech polski pisarz jest bowiem absolwentem wydzia\u0142u prawa, kt\u00f3ry (mimo, \u017ce do osi\u0105gni\u0119cia s\u0119dziwego wieku brakuje mu jeszcze co najmniej trzydziestu lat) zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c pracowa\u0107 jako prokurator, dziennikarz, instruktor teatralny, re\u017cyser, aktor, klezmer, kelner, taks\u00f3wkarz, \u015blusarz, stolarz i grabarz. A nie wymieniam tu wszystkich jego zawod\u00f3w, poniewa\u017c nie chcia\u0142bym, \u017ceby tekst ten przerodzi\u0142 si\u0119 w ankiet\u0119 dla Arbeitsamtu. Widz\u0105c tak wielk\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 w metodzie zmagania si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105, trudno nie ulec pokusie szukania jej w tw\u00f3rczo\u015bci pisarza. Tym bardziej, \u017ce potwierdza j\u0105 ju\u017c chocia\u017cby wielorako\u015b\u0107 literackich zainteresowa\u0144 Muszera, kt\u00f3ry przemierza wiele dr\u00f3g. Ich kierunek okre\u015bla proza, poezja, esej, a tak\u017ce t\u0142umaczenia z j\u0119zyka niemieckiego i felieton. Ale zacznijmy od pocz\u0105tku.<\/p>\n<p>Dariusz Muszer zadebiutowa\u0142 w 1987 roku arkuszem poetyckim &#8222;Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek&#8221;. Jego charakter najlepiej chyba oddaje jeden z pierwszych wierszy tego zbioru zatytu\u0142owany &#8222;Cudowny \u015bwiat zepsutej mr\u00f3wki&#8221;. Autor \u2013 wyznaczaj\u0105c w nim punkty odniesienia \u2013 pisze:<\/p>\n<blockquote><p>Ustrojona w koron\u0119<a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek.jpg\" rel=\"lightbox[150]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-medium wp-image-436 alignright\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg\" alt=\"Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek\" width=\"209\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg 209w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-139x200.jpg 139w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 209px) 100vw, 209px\" \/><\/a><br \/>\nz nie\u015bmiertelnikiem w zaschni\u0119tych d\u0142oniach<br \/>\nnie chce ju\u017c nic<br \/>\nGdyby cho\u0107 przez chwil\u0119 znowu poczu\u0142a<br \/>\n\u017ce siedzi na tym krze\u015ble<br \/>\nobudzi\u0142aby jedno pragnienie:<br \/>\nAby kto\u015b zabra\u0142 jej ca\u0142e powietrze<br \/>\ni nie zostawi\u0142 nawet na p\u00f3\u0142 oddechu<\/p>\n<p>Dlatego dwie troskliwe z paskiem na daszku<br \/>\npilnuj\u0105 na przemian rano o si\u00f3dmej<br \/>\npo po\u0142udniu przed siedemnast\u0105<br \/>\ngodziny lekarstwa<\/p><\/blockquote>\n<p>i prowadzi dalej czytelnika w przejmuj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107, kt\u00f3rej koniec przepowiada w lakonicznym zapisie:<\/p>\n<blockquote><p>Zepsuta mr\u00f3wka wychodzi naprawiona<br \/>\nw prawej r\u0119ce zaciska fiolk\u0119 z uspokojeniem<br \/>\nw lewej z witaminami<\/p>\n<p>Od jutra rzuci si\u0119 na ta\u015bm\u0119<\/p><\/blockquote>\n<p>Ale konsekwentn\u0105 lapidarno\u015b\u0107 poezji Dariusza Muszera w pe\u0142nej okaza\u0142o\u015bci mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w wydanej w 1996 roku &#8222;Ksi\u0119dze zielonej kamizelki&#8221;, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Biblioteki \u201eToposu\u201d i hanowerskiego wydawnictwa Erulier Verlag. Ksi\u0105\u017cka ta jest poetyckim zapisem impresji i wra\u017ce\u0144 wywo\u0142anych podr\u00f3\u017cami po Norwegii. Jej j\u0119zyk \u2013 prosty i pozbawiony wyszukanych \u015brodk\u00f3w stylistycznych \u2013 jednoznacznie okre\u015bli\u0142 stanowcz\u0105 oszcz\u0119dno\u015b\u0107 tego zapisu. Tak\u0105 chocia\u017cby jak w wierszu &#8222;Strumie\u0144 w Saudasjoen&#8221;:<\/p>\n<blockquote><p>Dzisiaj \u2013<a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ksiega-zielonej-kamizelki.jpg\" rel=\"lightbox[150]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-medium wp-image-438 alignright\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ksiega-zielonej-kamizelki-274x300.jpg\" alt=\"Ksi\u0119ga zielonej kamizelki\" width=\"274\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ksiega-zielonej-kamizelki-274x300.jpg 274w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ksiega-zielonej-kamizelki-183x200.jpg 183w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ksiega-zielonej-kamizelki.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 274px) 100vw, 274px\" \/><\/a><br \/>\nSta\u0107 si\u0119 wod\u0105.<\/p>\n<p>Jutro \u2013<br \/>\nPowr\u00f3ci\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p>Oszcz\u0119dno\u015b\u0107 ta pozwoli\u0142a nie tylko na oddanie surowej (a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c oszcz\u0119dnej), skandynawskiej przyrody, ale tak\u017ce (a mo\u017ce przede wszystkim) pozwoli\u0142a autorowi zauwa\u017cy\u0107 to, co znajduje si\u0119 poza j\u0119zykiem, a tym samym istotnie zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do granicy niewypowiedzianego. Na ile Muszerowi pomog\u0142o w tym zdystansowanie si\u0119 wobec otaczaj\u0105cej go na co dzie\u0144 industrialnej rzeczywisto\u015bci? Sam poeta w jednym z wywiad\u00f3w m\u00f3wi\u0142: \u201eW Norwegii us\u0142ysza\u0142em po raz pierwszy to, czego zawsze szuka\u0142em: brzmienie ciszy. Kraina ta nada\u0142a mi form\u0119&#8230;\u201d (Samo \u017cycie \u2013 maj 1998). &#8222;Ksi\u0119ga zielonej kamizelki&#8221; nie jest wi\u0119c tylko relacj\u0105 z podr\u00f3\u017cy po Norwegii. W r\u00f3wnym stopniu jest to tak\u017ce relacja z podr\u00f3\u017cy autora do w\u0142asnego wn\u0119trza, albo przynajmniej do wn\u0119trza podmiotu lirycznego. I w\u0142a\u015bnie dlatego, obok czystych opis\u00f3w natury, pojawiaj\u0105 si\u0119 tutaj wiersze osadzone w ba\u015bniowo-onirycznej estetyce wype\u0142nionej mitami, symbolami oraz dowodami specyficznego humoru poety \u2013 odzwierciedlaj\u0105cego jego dystans do siebie, swojej tw\u00f3rczo\u015bci i \u015bwiata. Trudno wi\u0119c dziwi\u0107 si\u0119, \u017ce ksi\u0105\u017cka ta zosta\u0142a uznana za \u201ezjawisko szczeg\u00f3lne na tle wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie panuj\u0105cych tendencji poetyckich&#8230;\u201d (Maria Kaczmarczyk \u2013 \u201eStudium\u201d).<\/p>\n<p>W nieco innych proporcjach, elementy charakteryzuj\u0105ce poezj\u0119 Dariusza Muszera mo\u017cna odnale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c w jego prozie. Tu bowiem tak\u017ce wyst\u0119puje humor i ba\u015bniowo-oniryczna aura. Rozci\u0105ga si\u0119 ona ju\u017c nad pierwsz\u0105 powie\u015bci\u0105 Muszera, zatytu\u0142owan\u0105 &#8222;Ludziojad&#8221;. Ta \u2013 napisana jeszcze w Polsce, a wydana w 1993 roku w Niemczech \u2013 ksi\u0105\u017cka opowiada o surrealistycznych przygodach uciekiniera z Polski. Porzucaj\u0105c \u017con\u0119 i porywaj\u0105c rolniczy samolot, wyrusza on w \u015bwiat, kt\u00f3ry obdarowuje go ca\u0142\u0105 mas\u0105 egzotycznych do\u015bwiadcze\u0144: od bycia wodzem prymitywnego plemienia tubylc\u00f3w, poprzez m\u0119\u017ca Amazonki, a\u017c po ofiar\u0119 \u0142owc\u00f3w niewolnik\u00f3w. Wszystko to umieszczone jest w\u015br\u00f3d symboli i wype\u0142nionych metafor\u0105 odwo\u0142a\u0144 prowadz\u0105cych w kierunku archetyp\u00f3w. Co prawda j\u0119zyk narracji w &#8222;Ludziojadzie&#8221; nie jest jeszcze j\u0119zykiem oszcz\u0119dnym i w wielu momentach podlega tw\u00f3rczemu uniesieniu oraz spontanicznym poszukiwaniom stylu, ale i to z czasem ulega zmianie. W swoich utworach najnowszych pisarz d\u0105\u017cy ju\u017c bowiem \u2013 tak jak w swojej poezji \u2013 do prostoty j\u0119zyka.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ludziojad.jpg\" rel=\"lightbox[150]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-439\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ludziojad-209x300.jpg\" alt=\"Ludziojad\" width=\"209\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ludziojad-209x300.jpg 209w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ludziojad-139x200.jpg 139w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/ludziojad.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 209px) 100vw, 209px\" \/><\/a>Stosowanie podobnych \u015brodk\u00f3w artystycznych w poezji i w prozie nie jest jednak r\u00f3wnoznaczne z tym, i\u017c Dariusz Muszer chce w obu tych dziedzinach osi\u0105gn\u0105\u0107 to samo. Pojawiaj\u0105ca si\u0119 w jego powie\u015bciach i opowiadaniach oniryczna atmosfera wcale nie oznacza, i\u017c mamy do czynienia z literatur\u0105 oniryczn\u0105, a ba\u015bniowo\u015b\u0107 s\u0142u\u017cy do przywo\u0142ania cudowno\u015b\u0107 tylko wtedy, gdy jest ona wystarczaj\u0105co mroczna. Podobnie rzecz ma si\u0119 z j\u0119zykiem. Jego prostota wynika z tego, i\u017c pisarz koncentruje si\u0119 przede wszystkim na opowiadaniu konkretnych historii, \u015bwiadomie rezygnuj\u0105c z zabieg\u00f3w artystycznych, na rzecz przejrzysto\u015bci przekazu.<\/p>\n<p>Tym jednak, co bezdyskusyjnie wybija si\u0119 w prozie Dariusza Muszera na pierwszy plan, jest humor \u2013 w gorzkim, a nierzadko r\u00f3wnie\u017c szyderczym wydaniu. Mo\u017cna wi\u0119c uzna\u0107, \u017ce ten w\u0142a\u015bnie specyficzny humor ukszta\u0142towa\u0142 styl narracji pisarza, czyni\u0105c go jednocze\u015bnie rozpoznawalnym i osobnym. Obok fabu\u0142y jest on z pewno\u015bci\u0105 najwa\u017cniejszym wyznacznikiem prozy Dariusza Muszera, kt\u00f3ry umiej\u0119tnie operuje sarkazmem ju\u017c od czasu swojego prozatorskiego debiutu.<\/p>\n<p>Prezentuj\u0105c tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i sylwetk\u0119 Dariusza Muszera trzeba jednak przede wszystkim wspomnie\u0107 o tym, co go wyr\u00f3\u017cnia w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny. Autor &#8222;Cudownego \u015bwiata zepsutych mr\u00f3wek&#8221; nale\u017cy bowiem do nielicznego grona pisarzy, kt\u00f3rzy odnale\u017ali si\u0119 w drugim j\u0119zyku. Po latach tworzenia w j\u0119zyku polskim zdecydowa\u0142 si\u0119 na pisanie po niemiecku. Zaowocowa\u0142o to powie\u015bci\u0105 &#8222;Die Freiheit riecht nach Vanille&#8221;, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 w 1999 roku w monachijskim Wydawnictwie A1. Niemiecki debiut Muszera okaza\u0142 si\u0119 na tyle udany, i\u017c w tym samym roku przyni\u00f3s\u0142 mu jedn\u0105 z wa\u017cniejszych niemieckich nagr\u00f3d literackich \u2013 Nagrod\u0119 Zwi\u0105zku Pisarzy Niemieckich za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii i Bremie. Ksi\u0105\u017cka ta wzbudzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c entuzjastyczne opinie niemieckiej krytyki literackiej. Forum: \u201eFiglarna &amp; makabryczna &amp; sarkastyczna ksi\u0105\u017cka. Niemal\u017ce scenariusz filmowy ameryka\u0144skiego filmu, w kt\u00f3rym na pewno znalaz\u0142aby si\u0119 rola dla Dennisa Hoppera.\u201d S\u00fcddeutsche Zeitung: \u201eW\u015bciekle fantastyczna powie\u015b\u0107.\u201d Die Zeit: \u201eBohater powie\u015bci pozwala, aby to rozdarcie, kt\u00f3re przecina\u0142o Europ\u0119, rozdar\u0142o r\u00f3wnie\u017c jego.\u201d N\u00fcrnberger Nachrichten: \u201eNapisana przez Polaka, po niemiecku, ksi\u0105\u017cka pozosta\u0142a, na szcz\u0119\u015bcie, ksi\u0105\u017ck\u0105 polsk\u0105, pe\u0142n\u0105 czarnego humoru i fantastycznych przewrotek.\u201d Niestety, ta polska ksi\u0105\u017cka, przynajmniej na razie, nie mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 w r\u0119kach polskiego czytelnika. Nale\u017cy wi\u0119c mie\u0107 jedynie nadziej\u0119, \u017ce kiedy\u015b to nast\u0105pi. Bo chocia\u017c zacytowane tu fragmenty opinii niemieckich recenzent\u00f3w s\u0105 spektakularne i tak m\u00f3wi\u0105 one jeszcze zbyt ma\u0142o o przywo\u0142ywanej tu powie\u015bci.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille.jpg\" rel=\"lightbox[150]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-medium wp-image-484 alignright\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\" alt=\"die-freiheit-riecht-nach-vanille\" width=\"195\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg 195w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-130x200.jpg 130w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><\/a>Jej bohaterem jest Naletnik \u2013 emigrant, w\u0119drownik, masowy morderca o niemiecko-polsko-\u0142u\u017cycko-\u017cydowskim rodowodzie. Jego historia rozpoczyna si\u0119 od narodzin na \u0142u\u017cyckim nagrobku, o kt\u00f3ry uderza wypadaj\u0105c z wn\u0119trza, ju\u017c wtedy nienawidz\u0105cej go, matki. Nienawidz\u0105cej go, poniewa\u017c jest on dzieckiem sp\u0142odzonym w wyniku gwa\u0142tu, kt\u00f3rego na niej dokonano. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce Naletnik b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 umkn\u0105\u0107 przed przesz\u0142o\u015bci\u0105. Zanim to jednak nast\u0105pi wspomina najpierw trzydzie\u015bci siedem lat swojego \u017cycia w Polsce i w Niemczech, a jego wspomnienia wype\u0142nione s\u0105 historiami zadziwiaj\u0105cymi. Cho\u0107by takimi jak ta, kt\u00f3ra opowiada o zab\u00f3jstwie podczas wojny dziadka ze strony matki przez dziadka ze strony ojca.<\/p>\n<p>Kiedy rozpoczyna si\u0119 niemiecki etap w \u017cyciu bohatera &#8222;Die Freiheit riecht nach Vanille&#8221; \u2013 wci\u0105\u017c jeszcze stoi berli\u0144ski mur. Trzydziestoletni Naletnik przybywa do Zachodnich Niemiec jako przesiedleniec z Polski. Zderzenie jego mentalno\u015bci z zachodni\u0105 codzienno\u015bci\u0105 jest wi\u0119c o wiele bardziej wyraziste i dramatyczne ni\u017c mog\u0142oby to mie\u0107 miejsce w kilka lat p\u00f3\u017aniej. Przejawia si\u0119 przede wszystkim w tym, i\u017c Naletnikowi zaczyna doskwiera\u0107 wolno\u015b\u0107. Nie potrafi jej zaakceptowa\u0107 w tej \u2013 dla niego zbyt rozbuchanej \u2013 formie. Jedynym ratunkiem, jedynym sposobem na zag\u0142uszenie codziennych niepokoj\u00f3w staje si\u0119 wi\u0119c dla niego telewizor. Tylko on pozwala mu zapomnie\u0107 o wszystkim co wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz. Ale tylko tak d\u0142ugo, dop\u00f3ki pewnego dnia, w jakim\u015b dokumentalnym filmie, nie pojawiaj\u0105 si\u0119 na ekranie telewizora obrazy z jakiej\u015b egzekucji wykonywanej podczas wojny. Naletnik widzi SS-mana celuj\u0105cego z pistoletu do kl\u0119cz\u0105cego przed nim m\u0119\u017cczyzny i w obu m\u0119\u017cczyznach rozpoznaje swoich przodk\u00f3w. A mo\u017ce bardziej chce wierzy\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 jego przodkami. Tak czy inaczej, jest to dla niego wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d do tego, by wreszcie opowiedzie\u0107 si\u0119 po stronie z\u0142a \u2013 pow\u00f3d, kt\u00f3rego ca\u0142y czas szuka\u0142. Ale nie jest to koniec opowie\u015bci, ona tak naprawd\u0119 dopiero w tym miejscu si\u0119 zaczyna. I na tym w\u0142a\u015bnie polega spotkanie z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Dariusza Muszera, kt\u00f3ry powtarza, \u017ce &#8222;Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek&#8221; jest wok\u00f3\u0142 nas i tylko mistyczna podr\u00f3\u017c mo\u017ce nam pom\u00f3c z niego si\u0119 wyrwa\u0107, cho\u0107by na moment:<\/p>\n<blockquote><p>Zbieraj si\u0119,<br \/>\nzielona kamizelko \u2013<br \/>\nidziemy na spacer!<\/p><\/blockquote>\n<p>Pogranicza, nr 1\/2001<br \/>\n\u00a9 <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Krzysztof_Niewrz%C4%99da\">Krzysztof Niewrz\u0119da<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego w\u0142a\u015bciciela. Mieszkaj\u0105cy od kilkunastu lat w Niemczech polski pisarz jest bowiem absolwentem wydzia\u0142u prawa, kt\u00f3ry (mimo, \u017ce do osi\u0105gni\u0119cia s\u0119dziwego wieku brakuje mu jeszcze co najmniej trzydziestu lat) zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c pracowa\u0107 jako prokurator, dziennikarz, instruktor teatralny, re\u017cyser, aktor, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,28,29,9,4],"tags":[40,32,21,33,10,22,30,34,36,31,19,35,17],"class_list":["post-150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cudowny-swiat-zepsutych-mrowek","category-ksiega-zielonej-kamizelki","category-ludziojad","category-recenzja","category-wolnosc-pachnie-wanilia","tag-a1-verlag","tag-cudowny-swiat-zepsutych-mrowek","tag-dariusz-muszer","tag-erulier","tag-krzysztof-niewrzeda","tag-ksiega-zielonej-kamizelki","tag-ludziojad","tag-maria-kaczmarczyk","tag-naletnik","tag-pogranicza","tag-samo-zycie","tag-studium","tag-topos"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce - Dariusz Muszer<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce. Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce - Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce. Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-06-02T08:47:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-06-08T08:27:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kalong\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kalong\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kalong\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\"},\"headline\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce\",\"datePublished\":\"2015-06-02T08:47:36+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-08T08:27:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\"},\"wordCount\":1615,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg\",\"keywords\":[\"A1 Verlag\",\"Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek\",\"Dariusz Muszer\",\"Erulier\",\"Krzysztof Niewrz\u0119da\",\"Ksi\u0119ga zielonej kamizelki\",\"Ludziojad\",\"Maria Kaczmarczyk\",\"Naletnik\",\"Pogranicza\",\"Samo \u017bycie\",\"Studium\",\"Topos\"],\"articleSection\":[\"Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek\",\"Ksi\u0119ga zielonej kamizelki\",\"Ludziojad\",\"Recenzja\",\"Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\",\"name\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce - Dariusz Muszer\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg\",\"datePublished\":\"2015-06-02T08:47:36+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-08T08:27:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\"},\"description\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce. Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\",\"name\":\"Dariusz Muszer\",\"description\":\"pisarz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\",\"name\":\"Kalong\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kalong\"},\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kalong\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce - Dariusz Muszer","description":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce. Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce - Dariusz Muszer","og_description":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce. Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego...","og_url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/","og_site_name":"Dariusz Muszer","article_published_time":"2015-06-02T08:47:36+00:00","article_modified_time":"2015-06-08T08:27:52+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Kalong","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kalong","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/"},"author":{"name":"Kalong","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48"},"headline":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce","datePublished":"2015-06-02T08:47:36+00:00","dateModified":"2015-06-08T08:27:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/"},"wordCount":1615,"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg","keywords":["A1 Verlag","Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek","Dariusz Muszer","Erulier","Krzysztof Niewrz\u0119da","Ksi\u0119ga zielonej kamizelki","Ludziojad","Maria Kaczmarczyk","Naletnik","Pogranicza","Samo \u017bycie","Studium","Topos"],"articleSection":["Cudowny \u015bwiat zepsutych mr\u00f3wek","Ksi\u0119ga zielonej kamizelki","Ludziojad","Recenzja","Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/","name":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce - Dariusz Muszer","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg","datePublished":"2015-06-02T08:47:36+00:00","dateModified":"2015-06-08T08:27:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48"},"description":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce. Ju\u017c sam \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jego...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#primaryimage","url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg","contentUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/cudowny-swiat-zepsutych-mrowek-209x300.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-schriftsteller-w-zielonej-kamizelce\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Schriftsteller w zielonej kamizelce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/","name":"Dariusz Muszer","description":"pisarz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48","name":"Kalong","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kalong"},"url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kalong\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}