Niecz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ceby przedstawiciele krajowych medi\u00f3w zwracali si\u0119 do mnie, polsko-niemieckiego pisarza emigracyjnego z Hanoweru, co mam na warsztacie. Ostatni raz zdarzy\u0142o si\u0119 to w 1988 roku, kr\u00f3tko przed zaordynowanym mi przez \u00f3wczesny system wyjazdem na roboty przymusowe do Niemiec. Zrozumia\u0142ym zatem jest, \u017ce o ma\u0142o nie wyskoczy\u0142em z kapci, gdy w lutym 2019 roku przysz\u0142a z \u201eKuriera Szczeci\u0144skiego\u201d propozycja sp\u0142odzenie czego\u015b do rubryki \u201ePisze si\u0119?\u201d.<\/p>\n
Zaraz te\u017c polecia\u0142em na miasto, \u017ceby o radosnej nowinie powiadomi\u0107 hanowerczyk\u00f3w. Jednakowo\u017c napotkani multikulturowi przechodnie nie okazali zbytniego zainteresowania sprawami mi\u0119dzynarodowymi, zapytali tylko, gdzie podzia\u0142em swoj\u0105 pikielhaub\u0119. I mieli racj\u0119: zapomnia\u0142em zabra\u0107 ze sob\u0105! A bez <\/span>tego <\/span>obowi\u0105zkowego nakrycia g\u0142owy, <\/span>zgodnie z dyrektyw\u0105 unijn\u0105,<\/span> p<\/span>isarz<\/span>om<\/span> w Niemczech <\/span>nie <\/span>wolno<\/span> jest <\/span>ani <\/span>pokazywa\u0107 si\u0119 publicznie, <\/span>ani te\u017c pracowa\u0107 <\/span>literacko. <\/span>Wr\u00f3ci\u0142em <\/span>zatem <\/span>do <\/span>cha\u0142upy<\/span>, <\/span>dla \u015bwi\u0119tego spokoju <\/span>w Europie <\/span>wcisn\u0105\u0142em pikielhaub\u0119 na <\/span>\u0142eb <\/span>i zasiad\u0142em do pisania <\/span>niniejszego tekstu<\/span>.<\/span><\/p>\n Przede wszystkim c<\/span>iesz\u0119 si\u0119, \u017ce <\/span>w ko\u0144cu <\/span>zaliczony zosta\u0142em<\/span> do tw\u00f3rc\u00f3w zwi\u0105zanych ze Szczecinem. <\/span>Co prawda, sta\u0142o si\u0119 to nieco <\/span>psim sw\u0119dem, <\/span>ale i tak f<\/span>akt ten t<\/span>raktuj\u0119<\/span>, <\/span>jak postawienie <\/span>dawno nale\u017cnych kropek nad <\/span>\u00fc. <\/span>Jaki\u015b porz\u0105dek w kosmosie musi przecie\u017c by\u0107! <\/span>Wywodz\u0119 si\u0119 <\/span>bowiem <\/span>z Rzepina na Ziemi Lubuskiej <\/span>(prosz\u0119 mi nazwy tej historycznej krainy nie pisa\u0107 z ma\u0142ych liter!), <\/span>a miasto to ma jelenia w herbie i le\u017cy zaledwie trzy dni bryczk\u0105 od Szczecinu, jak mawia\u0142a moja babka.<\/span> Moja rodzina <\/span>trafi\u0142a tam po wy<\/span>p\u0119dzeniu<\/span> z Czortkowa, <\/span>kt\u00f3r<\/span>y<\/span> po drugiej wojnie \u015bwiatowej podarowan<\/span>y<\/span> zosta\u0142o <\/span>z nie do ko\u0144ca <\/span>jasnych<\/span> powod\u00f3w <\/span>Ukrainie. <\/span><\/p>\n Gdy by\u0142em dzieckiem, opowiadano<\/span> u nas<\/span>, \u017ce w Szczecinie \u017cyj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 kaloryfery, ubikacje w mieszkaniach, a z kran\u00f3w leci im<\/span> gor\u0105ca<\/span> i zimna <\/span>woda, <\/span>kt\u00f3r\u0105 mog\u0105 sobie pomiesza\u0107 za pomoc\u0105 kurk\u00f3w<\/span>. <\/span>Bo my w<\/span>tedy<\/span> mieli\u015bmy <\/span>jeszcze <\/span>piece, <\/span>poniemieckie <\/span>wychodki <\/span>zbiorowe <\/span>na podw\u00f3rzu i wiadra, z kt\u00f3rymi <\/span>biega\u0142o<\/span> si\u0119 do pompy <\/span>na rogu ulicy<\/span>. Potem oczywi\u015bcie <\/span>wszystko <\/span>si\u0119 zmieni\u0142o, socjalistyczne ulepszenia <\/span>dotar\u0142y r\u00f3wnie\u017c <\/span>do<\/span> miasta nad Ilank\u0105, ale Szczecin pozosta\u0142 dla mnie do dzi\u015b tajemnicz\u0105 krain\u0105, w kt\u00f3rej ludzie \u017cyj\u0105 zupe\u0142nie inaczej, i przez to maj\u0105 wi\u0119cej problem\u00f3w. Bo dost\u0119p do \u015bwiata oznacza wprawdzie uprzyjemnienie \u017cycia, lecz jednocze\u015bnie cz\u0142owiekowi co chwil\u0119 co\u015b si\u0119 psuje, musi wi\u0119c lata\u0107 za cz\u0119\u015bciami zamiennymi lub stale kupowa\u0107 nowe produkty.<\/p>\n Od 2006 roku wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 ze szczeci\u0144skim Wydawnictwem Forma, prowadzonym przez Ann\u0119 i Paw\u0142a Nowakowskich. Opublikowa\u0142em u nich trzy powie\u015bci, b\u0119d\u0105ce autorskimi t\u0142umaczeniami z orygina\u0142\u00f3w niemieckich, oraz jedn\u0105 napisan\u0105 po polsku, a tak\u017ce gar\u015b\u0107 opowiada\u0144 w antologiach. Ostatnio, w grudniu 2018 roku, ukaza\u0142y si\u0119 \u201eBa\u015bnie norweskie\u201d, kt\u00f3re wprawdzie czeka\u0142y na publikacj\u0119 \u0107wier\u0107 wieku, ale nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby si\u0119 przez to zepsu\u0142y. Tym bardziej, \u017ce Norwegowie spisali je w pierwszej po\u0142owie XIX wieku. Wysz\u0142y dzi\u0119ki wydatnej pomocy finansowej obecnego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. I jak ja mam nie lubi\u0107 tej dobrej zmiany, skoro ona tak bardzo lubi ba\u015bnie?! Poprzednie rz\u0105dy nie by\u0142y tak \u0142askawe.<\/p>\n Prze\u0142om roku uwa\u017cam za ca\u0142kiem udany dla mnie jako opowiadacza. Najpierw \u201eEleWator<\/a>\u201d pu\u015bci\u0142 \u201eW poszukiwaniu chemicznie w\u0119dzonych makreli\u201d (o zgryzotach pewnego fabrykanta), potem \u201eTw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/a>\u201d zdecydowa\u0142a si\u0119 opublikowa\u0107 \u201eNiewinnych<\/a>\u201d (o Bolku i emigracji), a wroc\u0142awskie \u201eInterpretacje\u201d zamie\u015bci\u0142y \u201eStary poeta przegl\u0105da si\u0119 w piasku\u201d (o R\u00f3\u017cewiczu w statku kosmicznym). Je\u015bli dodam, \u017ce w najnowszym numerze \u201eEleWatora\u201d znale\u017a\u0107 mo\u017cna moje opowiadanie \u201eSny matki\u201d, to b\u0119dzie wiadomo, czym si\u0119 w\u0142a\u015bciwie zajmuj\u0119: d\u0142ubi\u0119 w prozie. Nikt zatem nie powinien protestowa\u0107, gdy jesieni\u0105 mo\u017ce wyjdzie po wielu latach walk \u201eCz\u0142owiek z kowad\u0142em<\/a>\u201d, oczywi\u015bcie w szczeci\u0144skim Wydawnictwie Forma.<\/p>\n Poza tym stale pisuj\u0119 r\u00f3\u017cnorakie eseje, felietony oraz recenzje do polskich i niemieckich pism. A \u017ceby nie zdechn\u0105\u0107 z nud\u00f3w, pracuj\u0119 nad trzema powie\u015bciami w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach. Tytu\u0142\u00f3w nie podaj\u0119, bo to tajemnica, a poza tym jestem przes\u0105dny. Tyle zdradz\u0119, \u017ce siedmioro bohater\u00f3w straci\u0142o ju\u017c \u017cycie, cho\u0107 to wcale nie s\u0105 krymina\u0142y.<\/p>\n Przydarzaj\u0105 mi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiersze, publikuj\u0119 je rzadko, bo nie chce mi si\u0119 stuka\u0107 do kolejnych drzwi i t\u0142umaczy\u0107 redaktorom, jak krowie na rowie, dlaczego s\u0105 takie, jakie s\u0105.<\/p>\n A je\u015bli ju\u017c o wierszach mowa, to zamarzy\u0142o mi si\u0119, \u017ceby na moj\u0105 sze\u015b\u0107dziesi\u0105tk\u0119, kt\u00f3r\u0105 obchodz\u0119 cichaczem w tym roku, ukaza\u0142 si\u0119 tom wierszy zebranych, ale \u2013 na szcz\u0119\u015bcie \u2013 pewien m\u0105dry cz\u0142owiek wybi\u0142 mi t\u0119 fanaberi\u0119 z g\u0142owy. Bo po z\u0142o\u017ceniu manuskryptu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142oby tego prawie 600 stron. A grubych ksi\u0105\u017cek z wierszami ani czytelnicy, ani tym bardziej recenzenci nie bior\u0105 do r\u0105k. B\u0119dzie wi\u0119c co wydawa\u0107 po \u015bmierci. Bo gotowe s\u0105.<\/p>\n Praca pisarza to do\u015b\u0107 mozolna i samotna forma sp\u0119dzania czasu na naszej planecie. Ale przynajmniej jest cicho i panuje jako taki porz\u0105dek, szczeg\u00f3lnie gdy si\u0119 zamknie okna i drzwi przed reszt\u0105 \u015bwiata.<\/p>\n Zapraszam do zajrzenia do moich ksi\u0105\u017cek. A jak kogo\u015b najdzie ochota, to mo\u017ce nawet przeczyta\u0107. Maj\u0105 z\u0119by, ale ju\u017c nikogo nie gryz\u0105.<\/p>\n Pierwodruk: Kurier Szczeci\u0144ski, 18.04.2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z\u0119by, kt\u00f3re nie gryz\u0105 Niecz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ceby przedstawiciele krajowych medi\u00f3w zwracali si\u0119 do mnie, polsko-niemieckiego pisarza emigracyjnego z Hanoweru, co mam na warsztacie. Ostatni raz zdarzy\u0142o si\u0119 to w 1988 roku, kr\u00f3tko przed zaordynowanym mi przez \u00f3wczesny system wyjazdem na roboty przymusowe do Niemiec. Zrozumia\u0142ym zatem jest, \u017ce o ma\u0142o nie wyskoczy\u0142em z kapci, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1296,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[98,86,317,57,87],"class_list":["post-1295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-allgemein","tag-elewator","tag-kurier-szczecinski","tag-pikelhauba","tag-szczecin","tag-wydawnictwo-forma"],"yoast_head":"\n