{"id":129,"date":"2015-06-01T22:01:47","date_gmt":"2015-06-01T20:01:47","guid":{"rendered":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?p=129"},"modified":"2015-06-08T10:33:14","modified_gmt":"2015-06-08T08:33:14","slug":"krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/","title":{"rendered":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille.jpg\" rel=\"lightbox[129]\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-484 size-medium\" src=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\" alt=\"die-freiheit-riecht-nach-vanille\" width=\"195\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg 195w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-130x200.jpg 130w, https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><\/a>Tegoroczna edycja frankfurckich targ\u00f3w ksi\u0105\u017cki ma udowodni\u0107, i\u017c polska literatura mo\u017ce si\u0119 cieszy\u0107 powodzeniem nie tylko w naszym kraju, ale r\u00f3wnie\u017c poza jego granicami. Czy tak si\u0119 stanie trudno w tej chwili powiedzie\u0107. Tym bardziej, i\u017c w momencie pisania tego tekstu targi dopiero si\u0119 rozpoczynaj\u0105. Tak czy inaczej, zaproszeni do Frankfurtu pisarze, w konfrontacji z publiczno\u015bci\u0105, b\u0119d\u0105 chcieli wykaza\u0107 \u2013 wbrew temu co m\u00f3wi Marcel Reich-Ranicki, i\u017c polska literatura ma co\u015b do zaoferowania niemieckiemu czytelnikowi. Nie zabraknie wi\u0119c i tych najwybitniejszych i ich nast\u0119pc\u00f3w, nie zabraknie tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy dopiero wkraczaj\u0105 na literack\u0105 scen\u0119. W\u015br\u00f3d zaproszonych zabraknie jednak pisarza, kt\u00f3remu ta konfrontacja ju\u017c przynios\u0142a pierwsze pozytywne rezultaty \u2013 autora powie\u015bci <em>Die Freiheit riecht nach Vanille <\/em>(A1 Verlag), kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana przez Zwi\u0105zek Pisarzy Niemieckich za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii i Bremie.<\/p>\n<p>Mo\u017cna oczywi\u015bcie powiedzie\u0107, \u017ce skoro tw\u00f3rca zosta\u0142 zauwa\u017cony i doceniony przez niemieck\u0105 krytyk\u0119, to po c\u00f3\u017c go jeszcze promowa\u0107. Pewnie tak, bo przecie\u017c w dzisiejszych czasach trudno o nak\u0142ady na sam\u0105 kultur\u0119, a co dopiero na jej opraw\u0119. Kiedy jednak chce si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 taki cel, jak przekonanie niemieckiego czytelnika o jako\u015bci polskiej tw\u00f3rczo\u015bci literackiej, wydaje si\u0119 to ju\u017c o wiele mniej rozs\u0105dnym dzia\u0142aniem. Szczeg\u00f3lnie, gdy ma si\u0119 do dyspozycji konkretny sukces. A takim przecie\u017c mo\u017ce si\u0119 w\u0142a\u015bnie wykaza\u0107 Dariusz Muszer, o kt\u00f3rym tu mowa. Bo skoro ma si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 prezentowania polskiej literatury na przyk\u0142adzie konkretnego autora \u2013 autora ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra otrzymuje jedn\u0105 z wa\u017cniejszych niemieckich nagr\u00f3d, nie \u0142atwo jest zrozumie\u0107, i\u017c z takiej mo\u017cliwo\u015bci nie chce si\u0119 skorzysta\u0107. Tym bardziej, \u017ce nie spos\u00f3b przecie\u017c znale\u017a\u0107 lepszego materia\u0142u do reklamowania polskich pisarzy, ni\u017c entuzjastyczne opinie o tw\u00f3rczo\u015bci jednego z nich. A takich w przypadku <em>Die Freiheit riecht nach Vanille<\/em> nie by\u0142o w niemieckiej prasie ma\u0142o. Swoistym kuriozum jest zatem to, i\u017c jej autor nie znajdzie si\u0119 w\u015br\u00f3d polskich pisarzy goszcz\u0105cych na frankfurckich targach. Ale \u017ceby nadrobi\u0107 to niedopatrzenie, jest ju\u017c niestety za p\u00f3\u017ano. Mo\u017ce warto wi\u0119c chocia\u017c uwa\u017cniej spojrze\u0107 na sukces Muszera i bli\u017cej przedstawi\u0107 go czytelnikom w Polsce.<\/p>\n<p>Nie trzeba zgadywa\u0107, czy autor <em>Die Freiheit riecht nach Vanille<\/em> zna\u0142, czy te\u017c nie, s\u0142owa Marcela Reich-Ranickiego: &#8222;Dla literatury obcej w Niemczech nasta\u0142 korzystny czas, bo wsp\u00f3\u0142czesna literatura niemiecka jest bardzo s\u0142aba.&#8221; Pewne jest natomiast, \u017ce potrafi\u0142 czas ten wykorzysta\u0107. Mia\u0142o to zreszt\u0105 nieco spektakularny charakter, gdy\u017c napisana przez niego ksi\u0105\u017cka, od pocz\u0105tku do ko\u0144ca, powsta\u0142a w j\u0119zyku niemieckim. Dzi\u0119ki temu, jej autor znalaz\u0142 si\u0119 w nielicznym gronie pisarzy, kt\u00f3rzy odnale\u017ali si\u0119 w drugim j\u0119zyku. W drugim \u2013 poniewa\u017c i w pierwszym (polskim) wci\u0105\u017c pisze, a jest ponadto autorem czterech tom\u00f3w wierszy i powie\u015bci <em>Ludziojad<\/em> oraz licznych publikacji w polskich pismach literackich \u2013 m.in. w Tw\u00f3rczo\u015bci, Poezji, Toposie, Nurcie i Nowym Nurcie.<\/p>\n<p>Ju\u017c sam tylko \u017cyciorys Dariusza Muszera wydaje si\u0119 by\u0107 na tyle barwny, i\u017c warto na niego zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119. Bo mamy do czynienia z mieszkaj\u0105cym od kilkunastu lat w Niemczech poet\u0105 i prozaikiem, absolwentem wydzia\u0142u prawa na Uniwersytecie Pozna\u0144skim, kt\u00f3ry pracowa\u0142 m.in. jako \u015blusarz, stolarz, taks\u00f3wkarz, instruktor teatralny, klezmer, dziennikarz i grabarz. Widz\u0105c t\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 w metodzie zmagania si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105, natychmiast chcia\u0142oby si\u0119 chyba wiedzie\u0107 na ile widoczna jest ona w tw\u00f3rczo\u015bci pisarza. Cz\u0119\u015bciow\u0105 odpowiedzi\u0105 na to pytanie mog\u0105 by\u0107 z pewno\u015bci\u0105 fragmenty opinii, kt\u00f3re ukazywa\u0142y si\u0119 na \u0142amach niemieckiej prasy:<\/p>\n<p>Oskar Ansull w Forum pisa\u0142 o <em>Die Freiheit riecht nach Vanille<\/em>: \u201eFiglarna &amp; makabryczna &amp; sarkastyczna ksi\u0105\u017cka. Niemal\u017ce scenariusz filmowy ameryka\u0144skiego filmu, w kt\u00f3rym na pewno znalaz\u0142aby si\u0119 rola dla Dennisa Hoppera.\u201d, Alex R\u00fchle w S\u00fcddeutsche Zeitung: \u201eW\u015bciekle fantastyczna powie\u015b\u0107.\u201d, za\u015b Martin Ahrends w Die Zeit: \u201eBohater powie\u015bci pozwala, aby to rozdarcie, kt\u00f3re przecina\u0142o Europ\u0119 rozdar\u0142o r\u00f3wnie\u017c jego.\u201d<\/p>\n<p>Ale chocia\u017c s\u0105 to bardzo spektakularne opinie i tak m\u00f3wi\u0105 one jeszcze zbyt ma\u0142o o powie\u015bci Dariusza Muszera. Jej bohaterem jest Naletnik \u2013 uchod\u017aca, emigrant, w\u0119drownik, masowy morderca o niemiecko-polsko-\u0142u\u017cycko-\u017cydowskim rodowodzie, kt\u00f3ry trafia do Hanoweru. Ale jego historia rozpoczyna si\u0119 na wiele lat wcze\u015bniej od narodzin na \u0142u\u017cyckim nagrobku, o kt\u00f3ry uderza wypadaj\u0105c z wn\u0119trza matki, kt\u00f3ra od razu pragnie go zabi\u0107. Powodem nienawi\u015bci jest to, i\u017c dziecko zosta\u0142o sp\u0142odzone w wyniku gwa\u0142tu. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce Naletnik b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 umkn\u0105\u0107 przed przesz\u0142o\u015bci\u0105. Ale nim to nast\u0105pi wspomina najpierw wspomina trzydzie\u015bci siedem lat swojego \u017cycia, w Polsce, potem w Niemczech po zburzeniu muru. R\u00f3\u017cne pojawiaj\u0105 si\u0119 w tym elementy, r\u00f3\u017cne historie, cho\u0107by zab\u00f3jstwo dziadka ze strony matki przez dziadka ze strony ojca strza\u0142em w g\u0142ow\u0119 podczas II wojny.<\/p>\n<p>Gdy trzydziestoletni Naletnik przybywa jako przesiedleniec z Polski do Zachodnich Niemiec, wci\u0105\u017c jeszcze stoi berli\u0144ski mur. Zderzenie jego mentalno\u015bci z zachodni\u0105 codzienno\u015bci\u0105 jest wi\u0119c o wiele bardziej wyraziste i dramatyczne ni\u017c mog\u0142oby to mie\u0107 miejsce obecnie. St\u0105d te\u017c brak zgody u bohatera powie\u015bci na wolno\u015b\u0107. Wolno\u015b\u0107 bowiem za bardzo mu doskwiera, doskwiera mu poniewa\u017c, jest on cz\u0142owiekiem zniewolonym. Jedynym ratunkiem, jedynym sposobem na zag\u0142uszenie codziennych niepokoj\u00f3w staje si\u0119 telewizor. Tylko on pozwala zapomnie\u0107 o wszystkim co wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz. Tak d\u0142ugo, a\u017c pewnego dnia, w jakim\u015b filmie dokumentalnym, na ekranie pojawiaj\u0105 si\u0119 obrazy z egzekucji podczas II Wojny \u015awiatowej. SS-man celuje z pistoletu do kl\u0119cz\u0105cego m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry na ramieniu ma gwiazd\u0119. W obu m\u0119\u017cczyznach Natelnik rozpoznaje swoich przodk\u00f3w. A mo\u017ce bardziej chce wierzy\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 jego przodkami. Tak czy inaczej pozwala mu to na znalezienie powodu do bycia z\u0142ym, powodu kt\u00f3rego ca\u0142y czas szuka\u0142.<\/p>\n<p>Trudno by\u0142oby koncentrowa\u0107 si\u0119 na opisywaniu tre\u015bci <em>Die Freiheit riecht nach Vanille<\/em> ze wszystkimi jej szczeg\u00f3\u0142ami. Na koniec przywo\u0142ajmy wi\u0119c jeszcze tylko s\u0142owa Michaela Zellera, kt\u00f3ry w N\u00fcrnberger Nachrichten napisa\u0142: \u201eNapisana przez Polaka, po niemiecku, ksi\u0105\u017cka pozosta\u0142a, na szcz\u0119\u015bcie, ksi\u0105\u017ck\u0105 polsk\u0105, pe\u0142n\u0105 czarnego humoru i fantastycznych przewrotek.\u201d<\/p>\n<p>Miejmy nadziej\u0119, \u017ce ta polska ksi\u0105\u017cka znajdzie si\u0119 kiedy\u015b w r\u0119kach polskiego czytelnika i \u017ce nie b\u0119dzie to trwa\u0142o lat dwadzie\u015bcia, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku <em>Malowanego ptaka<\/em> Jerzego Kosi\u0144skiego.<\/p>\n<p>AKANT, nr 12, grudzie\u0144 2000<br \/>\n\u00a9 <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Krzysztof_Niewrz%C4%99da\">Krzysztof Niewrz\u0119da<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tegoroczna edycja frankfurckich targ\u00f3w ksi\u0105\u017cki ma udowodni\u0107, i\u017c polska literatura mo\u017ce si\u0119 cieszy\u0107 powodzeniem nie tylko w naszym kraju, ale r\u00f3wnie\u017c poza jego granicami. Czy tak si\u0119 stanie trudno w tej chwili powiedzie\u0107. Tym bardziej, i\u017c w momencie pisania tego tekstu targi dopiero si\u0119 rozpoczynaj\u0105. Tak czy inaczej, zaproszeni do Frankfurtu pisarze, w konfrontacji z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4],"tags":[40,11,84,10,7],"class_list":["post-129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzja","category-wolnosc-pachnie-wanilia","tag-a1-verlag","tag-akant","tag-die-freiheit-riecht-nach-vanille","tag-krzysztof-niewrzeda","tag-wolnosc-pachnie-wanilia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci - Dariusz Muszer<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Krzysztof Niewrz\u0119da o ksi\u0105\u017cce Dariusza Muszera Die Freiheit riecht nach Vanille, kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci - Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Krzysztof Niewrz\u0119da o ksi\u0105\u017cce Dariusza Muszera Die Freiheit riecht nach Vanille, kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-06-01T20:01:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2015-06-08T08:33:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kalong\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kalong\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kalong\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\"},\"headline\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci\",\"datePublished\":\"2015-06-01T20:01:47+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-08T08:33:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\"},\"wordCount\":1136,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\",\"keywords\":[\"A1 Verlag\",\"Akant\",\"Die Freiheit riecht nach Vanille\",\"Krzysztof Niewrz\u0119da\",\"Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105\"],\"articleSection\":[\"Recenzja\",\"Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\",\"name\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci - Dariusz Muszer\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\",\"datePublished\":\"2015-06-01T20:01:47+00:00\",\"dateModified\":\"2015-06-08T08:33:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\"},\"description\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da o ksi\u0105\u017cce Dariusza Muszera Die Freiheit riecht nach Vanille, kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/\",\"name\":\"Dariusz Muszer\",\"description\":\"pisarz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\",\"name\":\"Kalong\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kalong\"},\"url\":\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kalong\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci - Dariusz Muszer","description":"Krzysztof Niewrz\u0119da o ksi\u0105\u017cce Dariusza Muszera Die Freiheit riecht nach Vanille, kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci - Dariusz Muszer","og_description":"Krzysztof Niewrz\u0119da o ksi\u0105\u017cce Dariusza Muszera Die Freiheit riecht nach Vanille, kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii.","og_url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/","og_site_name":"Dariusz Muszer","article_published_time":"2015-06-01T20:01:47+00:00","article_modified_time":"2015-06-08T08:33:14+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Kalong","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kalong","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/"},"author":{"name":"Kalong","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48"},"headline":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci","datePublished":"2015-06-01T20:01:47+00:00","dateModified":"2015-06-08T08:33:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/"},"wordCount":1136,"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg","keywords":["A1 Verlag","Akant","Die Freiheit riecht nach Vanille","Krzysztof Niewrz\u0119da","Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105"],"articleSection":["Recenzja","Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/","name":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci - Dariusz Muszer","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg","datePublished":"2015-06-01T20:01:47+00:00","dateModified":"2015-06-08T08:33:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48"},"description":"Krzysztof Niewrz\u0119da o ksi\u0105\u017cce Dariusza Muszera Die Freiheit riecht nach Vanille, kt\u00f3ra w 1999 roku zosta\u0142a uznana za najlepszy tom prozy w Dolnej Saksonii.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#primaryimage","url":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg","contentUrl":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2015\/06\/die-freiheit-riecht-nach-vanille-195x300.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/krzysztof-niewrzeda-zapach-wolnosci\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Krzysztof Niewrz\u0119da: Zapach wolno\u015bci"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/","name":"Dariusz Muszer","description":"pisarz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48","name":"Kalong","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kalong"},"url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kalong\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}