{"id":1070,"date":"2018-01-06T19:59:32","date_gmt":"2018-01-06T18:59:32","guid":{"rendered":"http:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?p=1070"},"modified":"2021-05-10T22:00:41","modified_gmt":"2021-05-10T20:00:41","slug":"artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/","title":{"rendered":"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach – o „Polu Czaszek”, czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera"},"content":{"rendered":"

Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy w Niemczech do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego, niemniej jednak w Niemczech, pisarze-imigranci od prawie p\u00f3\u0142wiecza ju\u017c pisz\u0105 g\u0142\u00f3wnie w j\u0119zyku niemieckim.<\/strong><\/p>\n

Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Po pierwsze dlatego, \u017ce sam t\u0142umaczy na j\u0119zyk polski w\u0142asne, opublikowane wcze\u015bniej w Niemczech, niemieckoj\u0119zyczne powie\u015bci, a po drugie te\u017c z tego powodu, \u017ce trudno jest go w\u0142o\u017cy\u0107 do jakiej\u015b konkretnej szuflady, poniewa\u017c Muszer to nie tylko polski lub niemieckoj\u0119zyczny pisarz-emigrant czy te\u017c autor groteskowo-utopijnych powie\u015bci. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci uwielbia zmienia\u0107 to\u017csamo\u015bci, bawi\u0107 si\u0119 stereotypami, podwa\u017ca\u0107 og\u00f3lnie przyj\u0119te zasady, a nawet prawdy.<\/p>\n

Niemiecki debiut Muszera to czaruj\u0105ca i groteskowa powie\u015b\u0107 Wolno\u015b\u0107 pachnie wanili\u0105<\/em> z 1999, kt\u00f3ra po latach doczeka\u0142a si\u0119 tak\u017ce polskiego t\u0142umaczenia, oczywi\u015bcie w wykonaniu samego autora. To opowie\u015b\u0107 o wschodnioeuropejskim seryjnym mordercy Naletniku \u2013 postaci rodem z \u0142otrzykowskiej powie\u015bci \u2013, kt\u00f3ra mimo swej ponurej profesji wzbudza sympati\u0119 czytelnika. Powie\u015b\u0107 ta sta\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 szybko \u201epere\u0142k\u0105 literatury\u201d pisanej przez imigrant\u00f3w. W recenzji opublikowanej w Die Zeit,<\/em> Martin Ahrends stwierdza, jak \u201eniezno\u015bna potrafi by\u0107 wolno\u015b\u0107\u201d, gdy \u201ewyj\u0105tkowo dorodny egzemplarz lizusa wpadnie w ni\u0105 jak \u015bliwka w kompot\u201d. Arendtowi uda\u0142o si\u0119 trafi\u0107 w sedno sprawy, poniewa\u017c wolno\u015b\u0107 jest jednym z najwa\u017cniejszych temat\u00f3w w tw\u00f3rczo\u015bci Muszera, ale nie tylko \u2013 r\u00f3wnie\u017c w jego biografii.<\/p>\n

Polsk\u0119 opu\u015bci\u0142 pod koniec lat osiemdziesi\u0105tych. W ten spos\u00f3b uda\u0142o mu si\u0119 unikn\u0105\u0107 kary wi\u0119zienia za swoj\u0105 krytyczn\u0105 postaw\u0119 wobec komunistycznego re\u017cimu w wykonaniu peerelowskim, czemu dawa\u0142 wyraz od wczesnych lat osiemdziesi\u0105tych w swoich publikacjach, przede wszystkim w poezji, a z biegiem czasu r\u00f3wnie\u017c w prozie i w esejach. Ale Muszer \u2013 m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie \u2013 zawsze mia\u0142 niewyparzon\u0105 g\u0119b\u0119, wi\u0119c to nie tylko jego publikacje przyczyni\u0142y si\u0119 do podj\u0119cia decyzji o wyje\u017adzie z kraju. Nie by\u0142, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, znanym dzia\u0142aczem Solidarno\u015bci lub dysydentem, cho\u0107 w 1981 roku bra\u0142 udzia\u0142 w strajkach studenckich na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie uko\u0144czy\u0142 prawo. Udzia\u0142 w strajku studenckim zamkn\u0105\u0142 mu jednak\u017ce drog\u0119 do kariery w wymiarze sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n

Po studiach niezmiennie by\u0142 \u201enie na r\u0119k\u0119\u201d w\u0142adzy komunistycznej. W dalszym ci\u0105gu m\u00f3wi\u0142 i pisa\u0142 to, co uwa\u017ca\u0142 za konieczne, nazywaj\u0105c rzeczy po imieniu, \u017cyj\u0105c i pracuj\u0105c w tym czasie na lubuskiej prowincji. Warto tutaj wspomnie\u0107, \u017ce Dariusz Muszer by\u0142 jednym z pierwszych odkrywc\u00f3w talentu aktorskiego cenionego dzi\u015b Jacka Braciaka, kt\u00f3ry na deskach Ochotniczego Teatru Ad1 w Strzelcach Kraje\u0144skich zaczyna\u0142 swoj\u0105 aktorsk\u0105 przygod\u0119. Zar\u00f3wno teatr ten, jak i Dom Kultury by\u0142 wtedy miejscem pracy Dariusza Muszera, instruktora teatralnego. W 1988 roku osiedli\u0142 si\u0119 w Hanowerze i mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce od tamtej pory pisarz prowadzi jakby podw\u00f3jne \u017cycie, tworz\u0105c w dw\u00f3ch j\u0119zykach: w j\u0119zyku niemieckim swoje ksi\u0105\u017cki utopijne, kt\u00f3rych akcja rozgrywa si\u0119 zawsze w Hanowerze, a po polsku powie\u015bci i opowiadania, cz\u0119sto zwi\u0105zane z Ziemi\u0105 Lubusk\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bnie z miastem Hanower. Nie lubi by\u0107 okre\u015blany \u201eemigrantem\u201d, cho\u0107 jego dzie\u0142o filolodzy po obu stronach Odry i Nysy zaliczaj\u0105 do literatury emigracyjnej. Last but not least jest Muszer t\u0142umaczem nie tylko niemieckoj\u0119zycznych autor\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c ba\u015bni norweskich.<\/p>\n

Pole Czaszek<\/em>, jego ostatnia i zarazem czwarta powie\u015b\u0107 niemiecka z 2015 roku, ukaza\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie w szczeci\u0144skim wydawnictwie Forma, jak zazwyczaj w t\u0142umaczeniu w\u0142asnym autora.<\/p>\n

To kolejna ksi\u0105\u017cka Muszera zajmuj\u0105ca si\u0119 problemem wolno\u015bci indiwiduum. Jest ona swoist\u0105 parabol\u0105 bior\u0105c\u0105 na muszk\u0119 nasz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 epok\u0119 z jej ca\u0142\u0105 hipokryzj\u0105 jak i z jej tragediami \u2013 zawinionymi przez nas samych. Pole Czaszek<\/em> to na pierwszy rzut oka utopijna powie\u015b\u0107 science fiction<\/em>, jakby wysz\u0142a spod pi\u00f3ra Lema, zawieraj\u0105ca jednocze\u015bnie pewn\u0105 dawk\u0119 fantasy<\/em>. Jednak Muszer nie nazywa\u0142by si\u0119 Muszerem, gdyby nie pr\u00f3bowa\u0142 wyprowadzi\u0107 swego czytelnika na manowce: ten sztywny gorset gatunku literackiego jest tak naprawd\u0119 atrap\u0105, autor stwarza tylko tak\u0105 iluzj\u0119, ba, Muszer idzie nawet o krok dalej. Jego ksi\u0105\u017cka opowiadaj\u0105ca w zajmuj\u0105cy spos\u00f3b \u2013 jak na powie\u015b\u0107 przygodow\u0105 przysta\u0142o \u2013 o perypetiach r\u00f3\u017cnych ras zamieszkuj\u0105cych paraleln\u0105 Ziemi\u0119 w \u201emultiwersum\u201d jest w rzeczywisto\u015bci \u2013 co zdradza ju\u017c sam tytu\u0142 \u2013 opowie\u015bci\u0105 o naszych ziemskich polach czaszek, a tym sam o znanych nam wszystkim obozach koncentracyjnych, gu\u0142agach i wszelkich innych miejscach ka\u017ani XX-go wieku.<\/p>\n

Jest to wi\u0119c opowie\u015b\u0107 o tragedii, kt\u00f3ra nie powinna si\u0119 nigdy wydarzy\u0107 i kt\u00f3ra jest w dodatku przera\u017caj\u0105cym wytworem przegranych utopii i ideologii, bo to one w\u0142a\u015bnie stworzy\u0142y ten koszmar na Ziemi.<\/p>\n

Przede wszystkim trzeba jednak przyzna\u0107 bez \u017cadnego cienia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Muszer jest wy\u015bmienitym opowiadaczem historyjek, tych du\u017cych i ma\u0142ych, tak wi\u0119c Pole Czaszek<\/em> to opowie\u015b\u0107 o Triglahnie i Kalongu, dw\u00f3ch wiecznych wrogach i rywalach, kt\u00f3rzy na paralelnej Ziemi tocz\u0105 ze sob\u0105 prywatn\u0105 wojn\u0119. Kim s\u0105 ci zwa\u015bnieni wojownicy? Triglahn to krwio\u017cerczy kapitan rz\u0105dz\u0105cej i morderczej Unii (sic!), a Kalong wyst\u0119puje w roli dobroczynnego outsidera \u2013 mamy wi\u0119c do czynienia z klasyczn\u0105 dramaturgi\u0105, jak w westernie. Ich post-apokaliptyczny \u015bwiat, w kt\u00f3rym dzie\u0144 w dzie\u0144 udaje im si\u0119 prze\u017cy\u0107 tylko dzi\u0119ki ich w\u0142asnemu sprytowi, a w sumie cwaniactwu, przypomina do z\u0142udzenia seri\u0119 film\u00f3w Mad Max<\/em>. I tutaj wkracza Muszer taki, jakiego znamy ju\u017c z jego poprzednich ksi\u0105\u017cek: autor Pola Czaszek<\/em> warzy nam wybuchow\u0105 mieszank\u0119 ze Star Wars<\/em>, Star Trek<\/em>, Mad Maxa<\/em> oraz z Galapagos<\/em> Kurta Vonneguta jak i utopijnych powie\u015bci Shikasta<\/em> i The Sirian Experiments<\/em> Doris Lessing, kt\u00f3re nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nie doczeka\u0142y si\u0119 jeszcze t\u0142umaczenia na j\u0119zyk polski, cho\u0107 noblistka z 2007 roku uwa\u017ca\u0142a je za najwa\u017cniejsze w swoim dorobku literackim.<\/p>\n

Mimo tej wybuchowej mieszanki, Triglahn i Kalong okazuj\u0105 si\u0119 by\u0107 ca\u0142kiem ziemskimi osobnikami, ze wszystkimi swoimi ludzkimi s\u0142abo\u015bciami, ze swoj\u0105 t\u0119sknot\u0105 za wolno\u015bci\u0105, ze swoimi wyobra\u017ceniami o moralno\u015bci, kt\u00f3ra w czasach konflikt\u00f3w zbrojnych cierpi z powodu relatywizmu wynikaj\u0105cego z posuni\u0119\u0107 bezwzgl\u0119dnego z\u0142a. A ich paralelna Ziemia, na kt\u00f3rej obaj protagoni\u015bci dzia\u0142aj\u0105 wed\u0142ug swoich w\u0142asnych wyobra\u017ce\u0144 o wolno\u015bci, jest tak\u017ce domem dla licznych obcych istot, jakie tylko mo\u017cna napotka\u0107 w \u201emultiwersum\u201d, przy czym ich g\u0142\u00f3wnym zadaniem jest uratowanie w\u0142asnego plemiona przed wymarciem.<\/p>\n

Pojawia si\u0119 wi\u0119c w powie\u015bci Muszera ca\u0142a paleta egzotycznych postaci: kanibale, czyli tak zwani \u201eRze\u017anicy\u201d morderczej Unii; \u201eLunacy\u201d, czyli przybysze z ksi\u0119\u017cyca; \u201eKopacze\u201d z \u201ePola Czaszek\u201d, kt\u00f3rzy produkuj\u0105 m\u0105k\u0119 z ko\u015bci; \u201ePomi\u0119dzyni\u201d, czyli humanoidalne roboty, a tak\u017ce \u201eStra\u017cnicy Multiwersum\u201d zarz\u0105dzaj\u0105cy mieszka\u0144cami r\u00f3\u017cnych planet w taki spos\u00f3b, \u017ceby mogli rozwija\u0107 si\u0119 odpowiednio do osi\u0105gni\u0119tego stopnia kultury i \u015bwiadomo\u015bci. Kalong i jego syn pracuj\u0105 te\u017c na polu i wraz z innymi \u201eKopaczami\u201d, wygrzebuj\u0105c szkielety by\u0142ych ofiar z dawno ju\u017c zapomnianego obozu \u2026<\/p>\n

Lecz to, co czyni t\u0119 powie\u015b\u0107 naprawd\u0119 fascynuj\u0105c\u0105, to przede wszystkim pedantycznie wr\u0119cz dopracowane charaktery g\u0142\u00f3wnych postaci, a ka\u017cda z nich wnosi dodatkowo do fabu\u0142y swoj\u0105 \u201eciemn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107\u201d, co uwiarygadnia jeszcze wyra\u017aniej ich post\u0119powanie. Jest te\u017c w powie\u015bci jeden wa\u017cny w\u0105tek, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce czyta si\u0119 j\u0105, r\u00f3wnie\u017c z tego powodu, ch\u0119tnie: chodzi o histori\u0119 mi\u0142osn\u0105 Kalonga i Livi, kt\u00f3r\u0105 to powie\u015bciowy outsider ratuje z morderczych r\u0105k kapitana Triglahna i jego braci \u201eRze\u017anik\u00f3w\u201d. I na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie mi\u0142o\u015b\u0107 ta nie wyciska \u0142ez z oczu wielbicieli powie\u015bci fantasy<\/em>: wr\u0119cz przeciwnie, mi\u0142o\u015b\u0107 Kalonga i Livi trzyma psychologicznie w ryzach ca\u0142\u0105 fabu\u0142\u0119, gdy\u017c jest ona w tych post-apokaliptycznych czasach jedyn\u0105 nadziej\u0105 na lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Zadajemy wi\u0119c sobie po lekturze powie\u015bci Muszera nast\u0119puj\u0105ce pytanie: czy chcieliby\u015bmy \u017cy\u0107 na paralelnej Ziemi w \u201emultiwersum\u201d? Nie, oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Niemniej jednak w\u0142a\u015bnie to pytanie musimy sobie zada\u0107 na naszej Ziemi: czy chcemy \u017cy\u0107 na takiej planecie, kt\u00f3r\u0105, jak sugeruje Pole Czaszek<\/em>, w ka\u017cdej chwili mo\u017cemy zamieni\u0107 w inferno<\/em>. Dlatego t\u0119 cudownie zwariowan\u0105 i absurdaln\u0105 powie\u015b\u0107 Muszera posiadaj\u0105c\u0105 w dodatku wysokie walory rozrywkowo-czytelnicze trzeba rozumie\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci jako przestrog\u0119 dla ludzko\u015bci, kt\u00f3ra dzie\u0144 w dzie\u0144 igra z ogniem, chocia\u017c ma tylko jedno zadanie do spe\u0142nienia \u2013 stworzenie humanitarnej utopii, w kt\u00f3rej nie b\u0119dzie ju\u017c miejsca dla oboz\u00f3w koncentracyjnych i broni masowego ra\u017cenia. Tak wi\u0119c Dariusz Muszer jest moralist\u0105 par excellence, kt\u00f3rego bez kozery nale\u017cy zaliczy\u0107 do tych \u201edobrych\u201d, poniewa\u017c \u2013 jak twierdzi sam polski pisarz emigrant \u2013 wolno\u015b\u0107 jest naszym najcenniejszym dobrem i dlatego musimy jej za wszelk\u0105 cen\u0119 broni\u0107.<\/p>\n

Dariusz Muszer, Pole Czaszek, powie\u015b\u0107, Wydawnictwo Forma Szczecin, Bezrzecze 2017, 320 str., ISBN 978-83-65778-14-7, wydanie 1 w j\u0119zyku polskim, rok wydania niemieckiego: 2015<\/em><\/p>\n

\u00a9 Artur Becker<\/a><\/p>\n

Pierwodruk: Rzeczpospolita, 28.12.2017<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy w Niemczech do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego, niemniej jednak w Niemczech, pisarze-imigranci od prawie p\u00f3\u0142wiecza ju\u017c pisz\u0105 g\u0142\u00f3wnie w j\u0119zyku niemieckim. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1094,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[142,9],"tags":[13,143,226,87],"class_list":["post-1070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pole-czaszek","category-recenzja","tag-artur-becker","tag-pole-czaszek","tag-rzeczpospolita","tag-wydawnictwo-forma"],"yoast_head":"\nArtur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach - o "Polu Czaszek", czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera - Dariusz Muszer<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach - o "Polu Czaszek", czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera - Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dariusz Muszer\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-06T18:59:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-05-10T20:00:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/01\/pole-czaszek-muszer-web.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1049\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kalong\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kalong\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kalong\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\"},\"headline\":\"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach – o „Polu Czaszek”, czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera\",\"datePublished\":\"2018-01-06T18:59:32+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-10T20:00:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/\"},\"wordCount\":1581,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/01\\\/pole-czaszek-muszer-web.jpg\",\"keywords\":[\"Artur Becker\",\"Pole Czaszek\",\"Rzeczpospolita\",\"Wydawnictwo Forma\"],\"articleSection\":[\"Pole Czaszek\",\"Recenzja\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/\",\"name\":\"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach - o \\\"Polu Czaszek\\\", czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera - Dariusz Muszer\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/01\\\/pole-czaszek-muszer-web.jpg\",\"datePublished\":\"2018-01-06T18:59:32+00:00\",\"dateModified\":\"2021-05-10T20:00:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\"},\"description\":\"Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/01\\\/pole-czaszek-muszer-web.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2018\\\/01\\\/pole-czaszek-muszer-web.jpg\",\"width\":800,\"height\":1049,\"caption\":\"Pole Czaszek\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach – o „Polu Czaszek”, czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/\",\"name\":\"Dariusz Muszer\",\"description\":\"pisarz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48\",\"name\":\"Kalong\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kalong\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/dariusz-muszer.de\\\/pl\\\/author\\\/kalong\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach - o \"Polu Czaszek\", czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera - Dariusz Muszer","description":"Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach - o \"Polu Czaszek\", czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera - Dariusz Muszer","og_description":"Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107...","og_url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/","og_site_name":"Dariusz Muszer","article_published_time":"2018-01-06T18:59:32+00:00","article_modified_time":"2021-05-10T20:00:41+00:00","og_image":[{"width":800,"height":1049,"url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/01\/pole-czaszek-muszer-web.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Kalong","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Kalong","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/"},"author":{"name":"Kalong","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48"},"headline":"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach – o „Polu Czaszek”, czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera","datePublished":"2018-01-06T18:59:32+00:00","dateModified":"2021-05-10T20:00:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/"},"wordCount":1581,"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/01\/pole-czaszek-muszer-web.jpg","keywords":["Artur Becker","Pole Czaszek","Rzeczpospolita","Wydawnictwo Forma"],"articleSection":["Pole Czaszek","Recenzja"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/","name":"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach - o \"Polu Czaszek\", czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera - Dariusz Muszer","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/01\/pole-czaszek-muszer-web.jpg","datePublished":"2018-01-06T18:59:32+00:00","dateModified":"2021-05-10T20:00:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48"},"description":"Dariusz Muszer, urodzony w 1959 roku na Ziemi Lubuskiej, nale\u017cy do grona tych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy tworz\u0105 w dw\u00f3ch j\u0119zykach. W Europie Zachodniej nie jest to ani nic nowego, ani szczeg\u00f3lnego. Trzeba jednak powiedzie\u0107, \u017ce Muszer, r\u00f3wnie\u017c w Polsce, jest pisarzem do\u015b\u0107 wyj\u0105tkowym i osobliw\u0105 postaci\u0105. Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#primaryimage","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/01\/pole-czaszek-muszer-web.jpg","contentUrl":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2018\/01\/pole-czaszek-muszer-web.jpg","width":800,"height":1049,"caption":"Pole Czaszek"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/artur-becker-ludzkosc-rozdrozach-o-polu-czaszek-czyli-spolszczonej-powiesci-dariusza-muszera\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artur Becker: Ludzko\u015b\u0107 na rozdro\u017cach – o „Polu Czaszek”, czyli spolszczonej powie\u015bci Dariusza Muszera"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#website","url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/","name":"Dariusz Muszer","description":"pisarz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/#\/schema\/person\/9f0c1c0310d5a835a41c892f377a9d48","name":"Kalong","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c9f779f2a71c9a87e8c401a809d61b28d74fc852ff3f345760cf377e19933461?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kalong"},"url":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/author\/kalong\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1070"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1508,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1070\/revisions\/1508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariusz-muszer.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}